Άνοια στην Ελλάδα: Στους 207.000 οι ασθενείς – Εκτίμηση για άλμα στις 310.000 έως το 2050

Σε μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας και κοινωνικής μέριμνας εξελίσσεται η άνοια στη χώρα μας, με τα επιδημιολογικά δεδομένα να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επόμενες δεκαετίες. Περίπου 207.000 άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια στην Ελλάδα, ενώ σύμφωνα με τις επιστημονικές εκτιμήσεις, ο αριθμός αυτός αναμένεται να καταγράψει ραγδαία αύξηση και να φτάσει τις 310.000 έως το 2050.

Τα ανησυχητικά αυτά στοιχεία αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της Επιστημονικής Ημερίδας με τίτλο «Καινοτόμες προσεγγίσεις στη φροντίδα της άνοιας: Από την κατανόηση της άνοιας στη σύγχρονη ανθρωποκεντρική φροντίδα», που συνδιοργάνωσαν το Ίδρυμα Περιθάλψεως Χρονίως Πασχόντων (Ι.Π.Χ.Π. – Άσυλο Ανιάτων) και το Μητροπολιτικό Κολλέγιο. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τον Παγκόσμιο Μήνα Alzheimer, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Care4Elders.

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Care4Elders και η ανάγκη εκπαίδευσης

Ο Κοινωνιολόγος και Συντονιστής του έργου Care4Elders στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο, Βαγγέλης Μακρής, παρουσίασε τα αποτελέσματα της πρώτης φάσης του προγράμματος, στο οποίο συμμετείχαν 68 επαγγελματίες από πέντε χώρες. Μέσα από την ανάλυση 45 εγγράφων πολιτικής και 48 καλών πρακτικών δημιουργήθηκε ένα Ευρωπαϊκό Εγχειρίδιο για την ολοκληρωμένη φροντίδα, ενώ στόχος είναι η εκπαίδευση 800 επαγγελματιών έως το 2027.

Στη σημασία της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης στάθηκε η Ψυχολόγος και Διδάσκουσα στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο, Δρ. Βασιλική Σταυρουλάκη, τονίζοντας πως η φροντίδα οφείλει να σχεδιάζεται με βάση την προσωπικότητα, την ιστορία και τις ανάγκες του πάσχοντος, ώστε ο άνθρωπος να μη χάνεται πίσω από την ιατρική διάγνωση.

Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις και ενίσχυση της κινητικότητας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαχείριση των συμπεριφορικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων. Ο Κλινικός και Κοινωνικός Ψυχολόγος του Ι.Π.Χ.Π., Ρόκο Λιμπέρτι, υπογράμμισε ότι εκδηλώσεις όπως η διέγερση, το άγχος ή η περιπλάνηση λειτουργούν ως «σήμα» μη καλυμμένων αναγκών. Όπως επεσήμανε, η φαρμακευτική αγωγή δεν πρέπει να αποτελεί την πρώτη επιλογή, δίνοντας προτεραιότητα σε εξατομικευμένες, μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, η Προϊσταμένη του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του Ι.Π.Χ.Π., Βασιλική Βαζά, παρουσίασε εντυπωσιακά δεδομένα για τη διατήρηση και βελτίωση της κινητικότητας των ασθενών. Κατά τη δεκαετία 2016–2026, οι περιπατητικοί περιθαλπόμενοι αυξήθηκαν από 3 σε 54, ενώ όσοι κατέκτησαν την όρθια στάση ανήλθαν από 6 σε 67. Καθοριστική υπήρξε και η ένταξη των ασθενών με άνοια σε ομαδικές συνεδρίες με άτομα άλλων παθήσεων, ενισχύοντας τη λειτουργικότητά τους.

Ο καθοριστικός ρόλος και η επιβάρυνση των οικογενειακών φροντιστών

Την αθέατη πλευρά της νόσου ανέδειξε η Προϊσταμένη της Κοινωνικής Υπηρεσίας του Ι.Π.Χ.Π., Αγγελική Κυριαζοπούλου. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το 80% της μακροχρόνιας φροντίδας παρέχεται από συγγενείς –με το 75% να αφορά γυναίκες–, ενώ πάνω από το 84% των ασθενών παραμένει στην οικία του.

Η κ. Κυριαζοπούλου υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης των φροντιστών μέσω Κέντρων Ημέρας, προγραμμάτων κατ’ οίκον φροντίδας, ψυχολογικής υποστήριξης, αλλά και σύγχρονων τεχνολογιών ασφάλειας, όπως οι αισθητήρες πτώσης και οι συσκευές εντοπισμού.