Άμεσες Ξένες Επενδύσεις: Μόλις το 15% κατευθύνεται στη βιομηχανία παρά τη συνολική άνοδο

Σημαντική αναπτυξιακή δυναμική, αλλά και έντονες διαρθρωτικές ανισορροπίες αποτυπώνει η πορεία των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα ευρήματα της ετήσιας έρευνας της EY για την ελκυστικότητα της χώρας ως επενδυτικού προορισμού, οι επενδύσεις εκ του μηδενός (greenfield) σημείωσαν άλμα 34% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, πίσω από τα θετικά στατιστικά στοιχεία αναδεικνύεται ένα διαχρονικό έλλειμμα παραγωγικού προσανατολισμού: μόλις το 15% των εν λόγω κεφαλαίων κατευθύνεται προς τη μεταποίηση και τη βιομηχανία, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 28%.

Το χάσμα στη μεταποίηση και το βάρος στις υπηρεσίες

Η αναντιστοιχία αυτή αποτυπώνει την επιμονή ενός μοντέλου που προσελκύει πρωτίστως υπηρεσίες. Το 36% των συνολικών greenfield ΑΞΕ το 2025 συγκεντρώθηκε σε υποστηρικτικές υπηρεσίες, όπως τα κέντρα δεδομένων (data centers) και τα τηλεφωνικά κέντρα (call centers), καθώς και σε τομείς όπως οι πωλήσεις, το μάρκετινγκ και η εφοδιαστική αλυσίδα.

Τη συγκεκριμένη τάση σχολίασε με σαφήνεια ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ), Σπύρος Θεοδωρόπουλος, τονίζοντας ότι, παρά τη θετική συμβολή έργων όπως τα data centers, η επίδρασή τους στην πραγματική οικονομία και στην απασχόληση δεν μπορεί να συγκριθεί με τα πολλαπλασιαστικά οφέλη ενός εργοστασίου παραγωγής. Επιπλέον, παρά την αύξηση της δραστηριότητας, το συνολικό αποτύπωμα της χώρας παραμένει περιορισμένο, με την Ελλάδα να απορροφά μόλις το 0,94% των συνολικών ευρωπαϊκών greenfield ΑΞΕ.

Θετική δυναμική κόντρα στην ευρωπαϊκή επιβράδυνση

Παρά τις δομικές αδυναμίες, η γενική εικόνα της Ελλάδας ξεχωρίζει σε μια περίοδο ευρύτερης κάμψης στην Ευρώπη. Η χώρα κατέλαβε τη 19η θέση ανάμεσα σε 47 κράτη του EY European Investment Monitor. Την ίδια στιγμή, η ευρωπαϊκή ήπειρος κατέγραψε υποχώρηση των ΑΞΕ κατά 7% το 2025 —με τη σωρευτική πτώση από το 2017 να φτάνει το 24%— εξέλιξη που οδήγησε σε μείωση των νέων θέσεων εργασίας κατά 25%.

Παραδοσιακοί επενδυτικοί πόλοι, όπως η Γαλλία (-17%), το Ηνωμένο Βασίλειο (-14%) και η Γερμανία (-10%), κατέγραψαν απώλειες, ενώ περιφερειακοί ανταγωνιστές όπως η Πολωνία (10%), η Ρουμανία (16%) και η Τουρκία (20%) κινήθηκαν με ρυθμούς αισθητά χαμηλότερους από την Ελλάδα. Η ενισχυμένη εμπιστοσύνη καταγράφεται και στην έρευνα στελεχών, όπου το 55% των ερωτηθέντων δηλώνει πρόθεση επέκτασης δραστηριοτήτων στην Ελλάδα τον επόμενο χρόνο, καταγράφοντας ιστορικό υψηλό από το 2019.

Τα αντικίνητρα και το στοίχημα της παραγωγής

Παρά τις θετικές ενδείξεις, συγκεκριμένα εμπόδια εξακολουθούν να φρενάρουν την προσέλκυση βιομηχανικών επενδύσεων έντασης κεφαλαίου. Το υψηλό ενεργειακό κόστος και το σχετικά μικρό μέγεθος της εγχώριας αγοράς αναφέρονται ως τα βασικότερα αντικίνητρα από τους επιχειρηματικούς φορείς. Παράλληλα, ένα 22% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι αναβάλλει ή περιορίζει τα επενδυτικά του σχέδια, αν και το μέγεθος αυτό παραμένει αρκετά χαμηλότερο από το 34% της υπόλοιπης Ευρώπης.

Όπως επεσήμανε η ηγεσία του ΣΕΒ, η Ελλάδα είναι πλέον πιο ελκυστική σε σχέση με το παρελθόν, αλλά απέχει ακόμη από το να θεωρείται κορυφαίος επενδυτικός προορισμός. Η ουσιαστική θωράκιση της οικονομίας προϋποθέτει στοχευμένη στροφή στην εγχώρια παραγωγή, διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και διασφάλιση σταθερού πολιτικού περιβάλλοντος.