«Ψηλά τα χέρια, σύντροφε»: Πολλή αδρεναλίνη και λίγη επανάσταση στην Ελλάδα του 1998

Στο μεταίχμιο μιας Ελλάδας που παραδιδόταν στον μεθυστικό πυρετό του Χρηματιστηρίου και προετοιμαζόταν για την είσοδο στην ΟΝΕ και τους Ολυμπιακούς Αγώνες, τοποθετείται το νέο μυθιστόρημα του Κώστα Φασουλόπουλου, με τίτλο «Ψηλά τα χέρια, σύντροφε» (εκδόσεις Κυψέλη). Μέσα από 342 σελίδες καταιγιστικής πλοκής, ο συγγραφέας ανατέμνει την ταραγμένη ψυχοσύνθεση μιας γενιάς που πέρασε από τα οδοφράγματα της δεκαετίας του ’70 στα εργοτάξια και τις χρηματαποστολές των τελών των 90s, ισορροπώντας ανάμεσα στην ιδεολογική νοσταλγία και την απόλυτη ανάγκη για περιπέτεια.

Από το αντάρτικο πόλεων στον μικροαστισμό

Κεντρικοί πρωταγωνιστές της ιστορίας είναι ο Πρέκας και ο Καραγιάννης. Και οι δύο πολιτικοί μηχανικοί, παλιοί αντιεξουσιαστές που στα νιάτα τους έκαναν ακόμη και το επιμορφωτικό πέρασμά τους από τη Νικαράγουα του Ντανιέλ Ορτέγα. Φτάνοντας στο 1998, οι διαδρομές τους διασταυρώνονται ξανά, αλλά υπό διαφορετικό πρίσμα. Ο μεν Καραγιάννης παραμένει ιδεολογικά αγκιστρωμένος στο αντάρτικο πόλεων, ενώ ο Πρέκας, έχοντας αφήσει πίσω του την ένοπλη πάλη, κατασκευάζει πολυκατοικίες. Ωστόσο, η ρουτίνα της μεσοαστικής τάξης αποδεικνύεται αφόρητη.

Οι δύο παλιοί σύντροφοι οργανώνουν μεθοδικές επιθέσεις σε χρηματαποστολές, τηρώντας ένα απαράβατο συμβόλαιο τιμής: κανένας νεκρός, κανένας τραυματίας. Για τον Καραγιάννη η πράξη διατηρεί πολιτικό πρόσημο, αλλά για τον Πρέκα τα κίνητρα είναι βαθύτερα και πιο περίπλοκα. Δεν πρόκειται για απλή απληστία ούτε για επαναστατικό καθήκον. Είναι η ασίγαστη δίψα για αδρεναλίνη, μια απόπειρα απόδρασης από το δίλημμα ανάμεσα στη στράτευση και τον μικροαστικό συμβιβασμό.

Η αναλογική γοητεία των 90s και το νουάρ στοιχείο

Ο Πρέκας αναδεικνύεται σε έναν γνήσιο pulp αντιήρωα. Λάτρης των φιλμ νουάρ, των σπορ αυτοκινήτων της Maserati και των μοιραίων γυναικών, θυμίζει φιγούρες του κλασικού κινηματογράφου, χωρίς ωστόσο να εξιδανικεύεται. Η επιθυμία του για την «τελική μπάζα» δεν διαφέρει ουσιαστικά από τη φαντασίωση των χιλιάδων μικροεπενδυτών της εποχής που αναζητούσαν τον εύκολο πλουτισμό. Αντιπροσωπεύει απλώς την πιο ακραία, ριψοκίνδυνη εκδοχή της ίδιας κοινωνικής συνθήκης.

Η επιλογή του 1998 ως χρονικού πλαισίου δεν είναι τυχαία. Σηματοδοτεί το τέλος της αναλογικής εποχής, λίγο πριν η ψηφιακή επανάσταση αλλάξει οριστικά τη φύση της ανθρώπινης επιθυμίας. Ο Πρέκας δρα στο πεδίο της πραγματικής πόλης: οδηγεί, φλερτάρει, ρισκάρει με χειρωνακτικό τρόπο, μακριά από τις ανέξοδες δόσεις ντοπαμίνης των σημερινών οθονών.

Ένα καταιγιστικό αστυνομικό ρεπορτάζ εποχής

Με γλώσσα άμεση, οικονομία στην έκφραση και πλήρη αποφυγή μελοδραματισμών, ο Κώστας Φασουλόπουλος παραδίδει ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα. Αντλώντας στοιχεία από τη σχολή του ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος αλλά και από την pulp αισθητική του κινηματογράφου, το «Ψηλά τα χέρια, σύντροφε» πετυχαίνει να αποτυπώσει μια ολόκληρη εποχή μετάβασης. Εκεί όπου η πολιτική ουτοπία ξέφτισε, αφήνοντας πίσω της μόνο την ατόφια ανάγκη για επιβίωση και προσωπικό ρίσκο.