Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: Πώς δημοφιλή σνακ συνδέονται με πρόωρες αλλοιώσεις στον εγκέφαλο

Η συστηματική κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων φαίνεται πως αφήνει σοβαρό αποτύπωμα στην υγεία του εγκεφάλου πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη από τον Καναδά, οι ενήλικες που περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό τέτοια προϊόντα στο καθημερινό τους διαιτολόγιο διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν ασυμπτωματικές αλλοιώσεις στον εγκέφαλο, οι οποίες μελλοντικά μπορεί να εξελιχθούν σε γνωστικά προβλήματα, διαταραχές μνήμης ή ακόμη και εγκεφαλικό επεισόδιο.

Τι έδειξε η μελέτη: Αύξηση κινδύνου κατά 40%

Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου ΜακΜάστερ στο Οντάριο και δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση JAMA Network Open, βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων από 8.783 εθελοντές ηλικίας 35 έως 69 ετών. Κανένας από τους συμμετέχοντες –εκ των οποίων σχεδόν το 57% ήταν γυναίκες– δεν είχε ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου κατά την έναρξη της μελέτης.

Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν λεπτομερή ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες και υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία (MRI) εγκεφάλου. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μικροσκοπικές περιοχές αλλοιώσεων στον εγκεφαλικό ιστό, σε σύγκριση με εκείνους που κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες.

Στην κατηγορία αυτών των τροφίμων περιλαμβάνονται ιδιαίτερα διαδεδομένα προϊόντα, όπως τα συσκευασμένα αλμυρά και γλυκά σνακ, τα δημητριακά πρωινού με προσθήκη ζάχαρης, τα αναψυκτικά, τα στιγμιαία ζυμαρικά και τα προπαρασκευασμένα κατεψυγμένα γεύματα.

Ο ρόλος του σπλαχνικού λίπους και η ευαλωτότητα των γυναικών

Όπως διαπιστώθηκε, τα άτομα με υψηλή πρόσληψη βιομηχανικά επεξεργασμένων γευμάτων εμφάνιζαν σημαντικά μεγαλύτερη συσσώρευση κοιλιακού και σπλαχνικού λίπους –του λίπους δηλαδή που περιβάλλει τα ζωτικά όργανα. Το σπλαχνικό λίπος αποτελεί βασικό παράγοντα πρόκλησης χρόνιας συστηματικής φλεγμονής, η οποία σταδιακά φθείρει τα αιμοφόρα αγγεία, επηρεάζοντας άμεσα την αιμάτωση του εγκεφάλου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η σύνδεση αυτή ήταν ακόμη πιο έντονη στον γυναικείο πληθυσμό. Οι γυναίκες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων προϊόντων είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να παρουσιάσουν αγγειακές βλάβες στον εγκέφαλο σε σχέση με εκείνες που ακολουθούσαν πιο υγιεινή διατροφή.

«Τα ευρήματά μας ήταν απρόσμενα. Εξετάζαμε υγιείς ανθρώπους μέσης ηλικίας, περιμένοντας να δούμε υγιείς εγκεφάλους. Αντ’ αυτού, παρατηρήσαμε αλλοιώσεις παρόμοιες με αυτές που συναντάμε σε ηλικιωμένους ασθενείς», υπογράμμισε ο επικεφαλής ερευνητής, Δρ. Ράσελ Τζ. ντε Σόουζα, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο ΜακΜάστερ.

Η διατροφή στη μέση ηλικία καθορίζει τη γνωστική υγεία

Αν και τα συγκεκριμένα τρόφιμα προτιμώνται συχνά λόγω χαμηλού κόστους, ευκολίας και γεύσης, η σύνθεσή τους υστερεί δραματικά σε φυτικές ίνες, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, ενώ περιέχει υπερβολικές ποσότητες νατρίου, επεξεργασμένης ζάχαρης και κορεσμένων λιπαρών.

«Οι διατροφικές μας επιλογές φαίνεται να “αποτυπώνονται” στον εγκέφαλο δεκαετίες πριν γίνουν εμφανή τα πρώτα συμπτώματα», επεσήμανε η καθηγήτρια Επιδημιολογίας Δρ. Σόνια Άναντ, συμπληρώνοντας ότι όσα καταναλώνουμε στα 30, τα 40 ή τα 50 μας χρόνια θέτουν τα θεμέλια για τη μακροπρόθεσμη εγκεφαλική μας υγεία.