Στροφή 180 μοιρών από το Βερολίνο: Η Γερμανία σκληραίνει τη στάση της απέναντι στην Κίνα

Η μακροχρόνια επιφυλακτική προσέγγιση του Βερολίνου έναντι του Πεκίνου ανήκει πλέον στο παρελθόν. Για δεκαετίες, η Γερμανία λειτουργούσε ως τροχοπέδη στην υιοθέτηση μιας πιο επιθετικής εμπορικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις πρακτικές της Κίνας, φοβούμενη πιθανά αντίποινα που θα έπλητταν καίρια τους Γερμανούς εξαγωγείς. Ωστόσο, η προϊούσα υποχώρηση της γερμανικής ανταγωνιστικότητας και η ραγδαία διείσδυση των κινεζικών προϊόντων οδηγούν τη γερμανική ηγεσία σε μια ιστορική αναθεώρηση στρατηγικής.

Το γαλλογερμανικό μέτωπο και ο κίνδυνος αποκλεισμού από την ΕΕ

Η αλλαγή πλεύσης επισφραγίστηκε σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, όταν ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς και ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν απέστειλαν κοινή επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Οι δύο ηγέτες αξιώνουν τη θέσπιση ενός νέου, δραστικού μηχανισμού που θα επιτρέπει τον πλήρη αποκλεισμό τρίτων χωρών από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, εφόσον επιμένουν σε αθέμιτες εμπορικές μεθόδους που υπονομεύουν τον θεμιτό ανταγωνισμό.

Η κίνηση αυτή, η οποία στοχεύει ευθέως το Πεκίνο, προκάλεσε την έντονη αντίδραση του κινεζικού Υπουργείου Εμπορίου, το οποίο προειδοποίησε ότι η Ευρώπη «θα υποστεί τις συνέπειες». Παρά τις απειλές, ο Νόα Μπάρκιν, αναλυτής της Rhodium Group, υπογράμμισε στο DW πως οι κίνδυνοι για τη γερμανική βιομηχανία έπεισαν την καγκελαρία ότι το κόστος της αδράνειας ξεπερνά πλέον κατά πολύ το κόστος της δυναμικής απάντησης.

Η κατάρρευση των εξαγωγών και το σοκ στην αυτοκινητοβιομηχανία

Η μεταστροφή του Βερολίνου εδράζεται σε ανησυχητικά οικονομικά δεδομένα. Ενώ προ πανδημίας οι οικονομίες των δύο χωρών αναπτύσσονταν συμπληρωματικά, η Κίνα κατρακύλησε από τη δεύτερη στην ένατη θέση των εξαγωγικών προορισμών της Γερμανίας το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με τη Germany Trade & Invest. Οι κρατικά επιδοτούμενοι Κινέζοι κατασκευαστές κάλυψαν ταχύτατα το τεχνολογικό χάσμα, ασκώντας ασφυκτική πίεση στους τομείς της μηχανολογίας, των χημικών και κυρίως της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Σύμφωνα με τη Rhodium Group, οι εξαγωγές γερμανικών αυτοκινήτων προς την Κίνα σημείωσαν κατακόρυφη πτώση 66% μεταξύ 2022 και 2025. Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές κινεζικών οχημάτων στη γερμανική αγορά εκτινάχθηκαν κατά 121% το πρώτο επτάμηνο του έτους, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 14% των συνολικών εισαγωγών, βάσει στοιχείων της Destatis. Όπως επισημαίνει ο Αντρέας Μίσερ από το ινστιτούτο MERICS, το πανίσχυρο λόμπι των αυτοκινητοβιομηχανιών, βλέποντας τον κίνδυνο απολύσεων και λουκέτων, πίεσε αποφασιστικά για την αλλαγή στάσης.

Απειλή αποβιομηχάνισης και ευρωπαϊκή άμυνα

Η ανησυχία στις τάξεις της γερμανικής επιχειρηματικότητας είναι έκδηλη. Ο Όλιβερ Ρίχτμπεργκ, στέλεχος της ένωσης μηχανολογικών βιομηχανιών VDMA, δήλωσε στη WELT am Sonntag ότι η χώρα αποβιομηχανοποιείται εξαιτίας αθέμιτων πρακτικών τις οποίες οι επιχειρήσεις αρνούνται πλέον να αποδεχθούν. Το πρόβλημα αντανακλάται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τα στοιχεία της Eurostat να καταγράφουν εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα που αγγίζει τα 360 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ΕΕ προωθεί μέτρα όπως ο Νόμος Βιομηχανικής Επιτάχυνσης, ο οποίος πριμοδοτεί ευρωπαϊκές εταιρείες σε δημόσιες συμβάσεις και απαιτεί πλειοψηφικό έλεγχο από εγχώριους εταίρους σε ξένες επενδύσεις. Η Γερμανία, εγκαταλείποντας τον ρόλο του διστακτικού παρατηρητή, τίθεται πλέον στην πρώτη γραμμή της οικονομικής θωράκισης της Γηραιάς Ηπείρου.