ΣΕΥΥΠ: Ο κρίσιμος ρόλος, οι εξειδικευμένοι έλεγχοι και το κενό μετά την ενσωμάτωση στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Η συζήτηση γύρω από την επανασύσταση του Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και Πρόνοιας (ΣΕΥΥΠ) επανέρχεται στο προσκήνιο, έπειτα από πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη. Η ενσωμάτωση του εξειδικευμένου αυτού ελεγκτικού μηχανισμού στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) το 2019 άφησε, κατά γενική ομολογία, ένα δυσαναπλήρωτο κενό στη στοχευμένη εποπτεία των δομών υγείας και πρόνοιας, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Η δομή και οι τέσσερις τομείς εξειδίκευσης

Το ΣΕΥΥΠ δεν αποτελούσε έναν γενικό διοικητικό μηχανισμό, αλλά ένα σώμα με βαθιά γνώση των ιδιαιτεροτήτων του υγειονομικού τομέα. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε 100 θέσεις Επιθεωρητών και 30 Βοηθών Επιθεωρητών, αν και η υποστελέχωση παρέμεινε διαχρονική πρόκληση. Διέθετε Περιφερειακό Γραφείο Μακεδονίας–Θράκης στη Θεσσαλονίκη και ήταν διαρθρωμένο σε τέσσερις βασικούς Τομείς Ελέγχου:

• Υγειονομικού–Φαρμακευτικού
• Διοικητικού–Οικονομικού
• Δημόσιας Υγείας και Ψυχικής Υγείας
• Φορέων Πρόνοιας

Το μεγαλύτερο επιχειρησιακό βάρος σήκωναν οι δύο πρώτοι τομείς, με μικτές ομάδες επιθεωρητών να αναλαμβάνουν εξαιρετικά σύνθετες υποθέσεις όπου διασταυρώνονταν υγειονομικές, οικονομικές και νομικές παράμετροι.

Από το ΕΣΥ στον ιδιωτικό τομέα: Το εύρος του ελεγκτικού έργου

Στο δημόσιο σύστημα υγείας, οι έλεγχοι του Σώματος επικεντρώνονταν στα νοσοκομεία του ΕΣΥ. Στο μικροσκόπιο έμπαιναν οι προμήθειες πανάκριβου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που συχνά έμενε αχρησιμοποίητος, η οικονομική διαχείριση, η διακίνηση φαρμάκων και υλικών, καθώς και φαινόμενα καταστρατήγησης των λιστών χειρουργείου και κατευθυνόμενης συνταγογράφησης.

Παράλληλα, στον ιδιωτικό τομέα, το ΣΕΥΥΠ διερευνούσε ιδιωτικές κλινικές για περιπτώσεις προκλητής ζήτησης επεμβάσεων, αδικαιολόγητες χρεώσεις προς τον ΕΟΠΥΥ και κυκλώματα εικονικής συνταγογράφησης σε συνεργασία με διαγνωστικά κέντρα και φαρμακεία. Το πεδίο δράσης του επεκτεινόταν σε ιατρεία για αντιποίηση επαγγέλματος, ινστιτούτα αισθητικής, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, αλλά και σε εξειδικευμένους φορείς όπως οι Τράπεζες Ιστών και Κυττάρων και οι Τράπεζες Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας.

Θεσμική ισχύς και επιχειρησιακή ευελιξία

Το ΣΕΥΥΠ υπαγόταν απευθείας στον εκάστοτε Υπουργό Υγείας, γεγονός που επέτρεπε την άμεση κινητοποίησή του για επείγουσες υποθέσεις. Ταυτόχρονα, ο Γενικός Επιθεωρητής είχε τη δικαιοδοσία αυτεπάγγελτων ελέγχων, ενώ έρευνες εκκινούσαν κατόπιν εισαγγελικών παραγγελιών ή αιτημάτων από τον Συνήγορο του Πολίτη.

Κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους, οι επιθεωρητές του ΣΕΥΥΠ λογίζονταν ιεραρχικά ανώτεροι των διοικήσεων και των προϊσταμένων των ελεγχόμενων φορέων, διασφαλίζοντας την ανεμπόδιστη πρόσβαση σε στοιχεία. Η απώλεια αυτής της άμεσης, θεματικής εξειδίκευσης μετά το 2019 έχει ανοίξει τη συζήτηση για την ανάγκη επαναφοράς ενός αυτόνομου και ισχυρού ελεγκτικού μηχανισμού στην Υγεία.