ΟΟΣΑ: Άλμα 20% στο ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών ταμείων στην Ελλάδα – Ο ρόλος του ΤΕΚΑ και των ΤΕΑ

Σημαντική επιτάχυνση καταγράφει το ενεργητικό των συνταξιοδοτικών ταμείων στην Ελλάδα που λειτουργούν με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα, αν και η εκκίνηση πραγματοποιείται από συγκριτικά χαμηλή βάση. Σύμφωνα με την έκθεση «Pensions Outlook 2026» του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), το ενεργητικό των εν λόγω ταμείων σημείωσε ετήσια αύξηση 20% στο τέλος του 2025, αγγίζοντας τα 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 1,3% του εγχώριου ΑΕΠ.

Η δυναμική αυτή αποδίδεται κατά κύριο λόγο στην πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) από το 2022, αλλά και στην ίδρυση πολυάριθμων νέων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) κατά την τελευταία επταετία. Παρά τον ταχύ ρυθμό συσσώρευσης κεφαλαίων, η απόσταση από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ παραμένει χαώδης, καθώς στο σύνολο του Οργανισμού το ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών σχημάτων αυξήθηκε κατά 12% στα 70,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, φθάνοντας στο 95,7% του ΑΕΠ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να συγκεντρώνουν τα δύο τρίτα του παγκόσμιου αυτού όγκου.

Η διαδρομή της επαγγελματικής ασφάλισης και η ώθηση από το ΤΕΚΑ

Η κεφαλαιοποιητική ασφάλιση στη χώρα μας έκανε τα πρώτα της βήματα πριν από περίπου δύο δεκαετίες, με τον νόμο 3029/2002. Το 2007, το ενεργητικό των ΤΕΑ ανερχόταν σε μόλις 25 εκατομμύρια ευρώ με λίγες χιλιάδες ασφαλισμένους. Το πρώτο ουσιαστικό ορόσημο ήρθε το 2013, όταν τέσσερα ταμεία επικουρικής ασφάλισης (ασφαλιστών, φαρμακευτικών εργασιών, εμπορίου τροφίμων και πετρελαιοειδών) μετατράπηκαν σε επαγγελματικά, εκτοξεύοντας το συνολικό ενεργητικό κοντά στο 1 δισεκατομμύριο ευρώ.

Έκτοτε, η προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση γνώρισε ραγδαία εξέλιξη, φτάνοντας τα 28 ταμεία, εκ των οποίων τα δύο τρίτα ιδρύθηκαν από το 2019 και μετά από τράπεζες, επιχειρήσεις και κλαδικούς φορείς, καλύπτοντας πλέον το 6% του εργατικού δυναμικού. Καθοριστική υπήρξε παράλληλα η ίδρυση του ΤΕΚΑ το 2022 για τη νέα γενιά εργαζομένων. Τα αποθεματικά του νεοσύστατου δημόσιου φορέα διαμορφώθηκαν τον Ιούνιο στα 630 εκατομμύρια ευρώ, με τους εγγεγραμμένους ασφαλισμένους να ξεπερνούν τους 780.000, διαμορφώνοντας νέες ισορροπίες στο συνταξιοδοτικό τοπίο.

Αποδόσεις και επενδυτική στρατηγική: Στο 4,9% το 2025

Κομβική παράμετρος για τη βιωσιμότητα και το τελικό ύψος των παροχών αποτελεί η αποδοτικότητα της διαχείρισης των εισφορών. Όπως επισημαίνει ο ΟΟΣΑ, οι μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποδόσεις παραμένουν θετικές, ενώ τονίζεται η αναγκαιότητα τοποθέτησης μέρους των διαθεσίμων σε μετοχικούς τίτλους για την επίτευξη υψηλότερων πραγματικών κερδών.

Για την ελληνική αγορά, η ονομαστική απόδοση των επενδύσεων των κεφαλαιοποιητικών ταμείων ανήλθε στο 4,9% το 2025, με την πραγματική απόδοση (αποπληθωρισμένη) να διαμορφώνεται στο 2,3%. Αναφορικά με το χαρτοφυλάκιο, διατηρείται μια σαφώς συντηρητική προσέγγιση: το 36,2% των κεφαλαίων είναι τοποθετημένο σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια, το 17,4% σε ρευστά διαθέσιμα και τραπεζικές καταθέσεις, ενώ το μερίδιο των μετοχών περιορίζεται στο 15,3%.