Νόσος Αλτσχάιμερ: Οι νέες θεραπείες έφτασαν στην Ελλάδα – Ποιοι ασθενείς τις δικαιούνται και σε ποια νοσοκομεία

Μια νέα σελίδα ανοίγει στη διαχείριση της νόσου Αλτσχάιμερ στη χώρα μας, καθώς η επιβράδυνση της γνωστικής εξασθένησης μέσω καινοτόμων θεραπειών καθίσταται πλέον πραγματικότητα. Περισσότεροι από 35 ασθενείς στην Ελλάδα λαμβάνουν ήδη το τελευταίο έτος εξειδικευμένη αγωγή με μονοκλωνικά αντισώματα, με τα κλινικά δεδομένα να επιβεβαιώνουν ότι η συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση μπορεί να αναχαιτίσει σημαντικά τη νοητική και λειτουργική επιδείνωση σε συγκεκριμένες ομάδες πασχόντων.

Σε ποια νοσοκομεία χορηγείται η θεραπεία και πώς εγκρίνεται

Το νέο σκεύασμα (donanemab), το οποίο έχει λάβει έγκριση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και άδεια από τον ΕΟΦ, χορηγείται στην Ελλάδα μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ), δεδομένου ότι δεν αποζημιώνεται ακόμη μέσω των καθιερωμένων διαδικασιών. Η αγωγή παρέχεται σε επιλεγμένα νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας, μεταξύ των οποίων τα νοσοκομεία «Αττικόν», «Ευαγγελισμός», «Τζάνειο», «Γεώργιος Γεννηματάς», τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Πατρών και Λάρισας, καθώς και το νοσοκομείο «Υγεία».

Όπως επισημαίνει η νευρολόγος-ψυχίατρος και πρόεδρος του Εθνικού Παρατηρητηρίου για την Άνοια και τη νόσο Alzheimer, Παρασκευή Σακκά, δεν πρόκειται για οριστική θεραπεία, αλλά για ένα ουσιαστικό βήμα προόδου: «Δεν είναι πανάκεια, αλλά μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση που αξίζει να εξετάζεται σε ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια, έπειτα από πλήρη και υπεύθυνη ενημέρωση για τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους».

Ποιοι ασθενείς είναι επιλέξιμοι και ποιες οι αντενδείξεις

Οι νέες θεραπείες δεν αφορούν το σύνολο των περιστατικών, αλλά απευθύνονται αποκλειστικά σε ασθενείς που βρίσκονται στα πρώιμα στάδια της νόσου Αλτσχάιμερ. Το donanemab χορηγείται ενδοφλεβίως μία φορά τον μήνα σε καθεστώς ημερήσιας νοσηλείας, ενώ προϋποθέτει αυστηρή ιατρική παρακολούθηση με τακτικές μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου.

Από τη θεραπεία αποκλείονται ασθενείς που παρουσιάζουν σοβαρές συστηματικές παθήσεις (όπως ενεργό καρκίνο, βαριά καρδιοπάθεια ή σοβαρά ρευματολογικά νοσήματα), άτομα με ιστορικό εγκεφαλικών αιμορραγιών ή σοβαρών ισχαιμικών επεισοδίων, καθώς και όσοι λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή. Η ηλικία δεν λειτουργεί ως απαγορευτικός παράγοντας, ωστόσο η στενή επιτήρηση κρίνεται αναγκαία, καθώς ενδέχεται να εκδηλωθούν παρενέργειες, όπως εγκεφαλικό οίδημα ή μικροαιμορραγίες (σε ποσοστό έως 20%), με τις σοβαρές περιπτώσεις να περιορίζονται κάτω του 6%.

Έγκαιρη διάγνωση και ενίσχυση του δικτύου δομών

Στην Ελλάδα, περίπου 250.000 άτομα ζουν με άνοια, με τη νόσο Αλτσχάιμερ να ευθύνεται για το 70% έως 80% των περιστατικών. Η αναγνώριση των πρώτων συμπτωμάτων είναι κρίσιμη: σύμφωνα με τους ειδικούς, η εξασθένηση της μνήμης πρέπει να κινητοποιεί την οικογένεια όταν αρχίζει να επηρεάζει τη λειτουργικότητα και την καθημερινότητα του ατόμου, και όχι όταν πρόκειται για απλή δυσκολία ανάκλησης ονομάτων ή επιμέρους πληροφοριών.

Για την αξιολόγηση και αντιμετώπιση των περιστατικών λειτουργούν σήμερα 37 εξειδικευμένα δημόσια ιατρεία μνήμης σε πανεπιστημιακά και γενικά νοσοκομεία, καθώς και 3 σε ιδιωτικά θεραπευτήρια. Παράλληλα, το υπάρχον δίκτυο των 33 Κέντρων Ημέρας ενισχύεται άμεσα με 19 νέα Κέντρα Ολοκληρωμένης Ημερήσιας Φροντίδας σε όλη την επικράτεια. Οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται στα κατά τόπους ιατρεία, στον θεράποντα νευρολόγο τους ή στη γραμμή βοήθειας για την άνοια 1102.