Νέες υπερεξουσίες επιβολής δασμών: Το νομοσχέδιο που μπορεί να «λύσει τα χέρια» του Ντόναλντ Τραμπ

Ένα νέο νομοσχέδιο που προωθείται στη Γερουσία των ΗΠΑ απειλεί να ανατρέψει τις ισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο, προσφέροντας στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρά και ευέλικτα εργαλεία επιβολής δασμών. Η νομοθετική πρωτοβουλία, η οποία φέρει το όνομα του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, έχει ήδη εξασφαλίσει ισχυρή διακομματική υποστήριξη, ανοίγοντας τον δρόμο για κυρώσεις και δασμούς που μπορούν να φτάσουν έως και το 100% σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσική ενέργεια.

Η εξέλιξη αυτή λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο έντονων νομικών προκλήσεων για την εμπορική πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης. Προηγούμενες προσπάθειες επιβολής εκτεταμένων δασμών μέσω αμφιλεγόμενων διατάξεων προσέκρουσαν σε δικαστικά εμπόδια, με το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να απορρίπτει τη χρήση του νόμου International Emergency Economic Powers Act και το υπουργείο Οικονομικών να αναγκάζεται να επιστρέψει δισεκατομμύρια δολάρια σε εισαγωγείς.

Το νομοσχέδιο Lindsey O. Graham Sanctioning Russia Act of 2026, το οποίο πέρασε πρόσφατα μια κρίσιμη διαδικαστική φάση στη Γερουσία με ψήφους 86-12, επιχειρεί να παρακάμψει αυτούς τους σκοπέλους. Μεταξύ άλλων, προβλέπει δασμό 500% στις απευθείας αμερικανικές εισαγωγές από τη Ρωσία και στοχεύει τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» των πετρελαιοφόρων που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των κυρώσεων. Παράλληλα, παρέχει στον εμπορικό εκπρόσωπο των ΗΠΑ τη δυνατότητα να επιβάλλει δασμούς από 0% έως 100% στις πέντε μεγαλύτερες χώρες εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, απλώς ενημερώνοντας το Κογκρέσο.

Εφόσον η νομοθεσία εγκριθεί στην τελική της μορφή, θα επιτρέψει στην Ουάσιγκτον να αυξήσει τους δασμούς σε βασικούς εμπορικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Ινδίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς τις χρονοβόρες διαδικασίες και τους νομικούς περιορισμούς του παρελθόντος. Ενώ οι υποστηρικτές του μέτρου τονίζουν ότι η μέγιστη πίεση στη Μόσχα είναι μονόδρομος για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, οι επικριτές προειδοποιούν ότι παρέχεται υπερβολική διακριτική ευχέρεια στον Λευκό Οίκο, επιτρέποντας την επιβολή υπέρογκων δασμών ακόμη και σε συμμάχους, διαμορφώνοντας ένα νέο, αβέβαιο τοπίο για τις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.