Μισθοί και διαφάνεια: Τι αλλάζει στις προσλήψεις και τι απαγορεύεται στους εργοδότες

Σε μια κομβική μεταρρύθμιση που αναμένεται να αναδιαμορφώσει τα δεδομένα στην αγορά εργασίας προχωρά το θεσμικό πλαίσιο για τη μισθολογική διαφάνεια. Με την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970 μέσω του νόμου 5316/2026, οι αμοιβές στον ιδιωτικό τομέα εισέρχονται σε μια νέα εποχή από την 1η Νοεμβρίου 2026. Κεντρικός άξονας των νέων ρυθμίσεων είναι η κατοχύρωση της αρχής «ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας» μεταξύ ανδρών και γυναικών, περιορίζοντας δραστικά τις αυθαιρεσίες και τις έμφυλες ανισότητες τόσο κατά την πρόσληψη όσο και κατά τη διάρκεια της απασχόλησης.

Τέλος στις ερωτήσεις για προηγούμενους μισθούς – Τι αλλάζει στις προσλήψεις

Η νέα νομοθεσία φέρνει ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αναζητούν προσωπικό. Εφεξής, οι εργοδότες απαγορεύεται ρητά να ζητούν από τους υποψήφιους εργαζομένους πληροφορίες σχετικά με το ύψος των αποδοχών που λάμβαναν σε προηγούμενες θέσεις εργασίας. Το μέτρο αυτό αποσκοπεί στο να σπάσει ο φαύλος κύκλος της αναπαραγωγής χαμηλών αποδοχών και μισθολογικών ανισοτήτων του παρελθόντος, διασφαλίζοντας ότι η προσφορά θα βασίζεται αποκλειστικά στις απαιτήσεις του ρόλου και τα προσόντα του υποψηφίου.

Παράλληλα, οι αγγελίες εργασίας και οι προκηρύξεις δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνουν αναφορές στο φύλο ή στην οικογενειακή κατάσταση. Επιπλέον, οι υποψήφιοι αποκτούν το δικαίωμα να γνωρίζουν εξαρχής –και οπωσδήποτε πριν από την πρώτη συνέντευξη– την αρχική αμοιβή ή το προβλεπόμενο εύρος αποδοχών της θέσης, καθώς και τις ισχύουσες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας.

Το δικαίωμα γνώσης για τις αμοιβές των συναδέλφων

Ιδιαίτερα ενισχυμένη προκύπτει η θέση των ήδη εργαζομένων, οι οποίοι αποκτούν τη νομική δυνατότητα να αιτούνται γραπτώς αναλυτικά στοιχεία για το μισθολογικό καθεστώς της εταιρείας. Συγκεκριμένα, κάθε εργαζόμενος μπορεί να ζητά πληροφορίες όχι μόνο για το δικό του επίπεδο αμοιβής, αλλά και για τα μέσα επίπεδα αποδοχών, κατανεμημένα ανά φύλο, για κατηγορίες εργαζομένων που επιτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Οι εργοδοτικές αρχές είναι υποχρεωμένες να απαντούν σε αυτά τα αιτήματα εντός αυστηρού χρονικού ορίου δύο μηνών. Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενημερώνουν ετησίως το προσωπικό τους για τη δυνατότητα άσκησης αυτού του δικαιώματος, ενισχύοντας τη διαφάνεια στο εσωτερικό των οργανισμών.

Υποχρεωτικές μισθολογικές δομές και καταπολέμηση του pay gap

Ανεξάρτητα από το μέγεθος του προσωπικού τους, όλες οι επιχειρήσεις υποχρεούνται πλέον να διαθέτουν εγγράφως τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές. Η αξιολόγηση των ρόλων θα στηρίζεται σε ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως οι δεξιότητες, η ευθύνη, η καταβαλλόμενη προσπάθεια και οι συνθήκες εργασίας, συχνά σε διαβούλευση με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.

Τέλος, θεσμοθετείται ο υποχρεωτικός εσωτερικός έλεγχος του μισθολογικού χάσματος. Οι εταιρείες θα υποβάλλουν εκθέσεις για τις αποκλίσεις στις τακτικές αποδοχές αλλά και στα bonus. Εάν διαπιστωθούν διαφορές που δεν αιτιολογούνται από αντικειμενικούς παράγοντες, όπως η εμπειρία ή η εξειδίκευση, οι εργοδότες είναι υποχρεωμένοι να προχωρήσουν άμεσα σε διορθωτικές αναπροσαρμογές.