Κεντρικές τράπεζες: Προσωρινή ανάπαυλα στα επιτόκια – Γιατί η νομισματική σύσφιγξη δεν έχει τελειώσει

Προσωρινό χαρακτήρα φαίνεται πως έχει η πρόσφατη ανάπαυλα στις αυξήσεις των επιτοκίων από τις ισχυρότερες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη. Παρά το γεγονός ότι κορυφαίοι νομισματικοί θεσμοί επέλεξαν να τηρήσουν στάση αναμονής στις τελευταίες συνεδριάσεις τους, το ράλι στις διεθνείς τιμές της ενέργειας και η παρατεταμένη γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή τροφοδοτούν εκ νέου τις πληθωριστικές πιέσεις, διατηρώντας ανοιχτό τον δρόμο για νέο κύκλο παρεμβάσεων.

Η στάση αναμονής σε Fed και ΕΚΤ εν μέσω πολιτικών εντάσεων

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Fed διατήρησε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, ενόψει και των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών. Ωστόσο, η ηγεσία της υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός παραμένει σε μη επιθυμητά επίπεδα. Οι χρηματαγορές προεξοφλούν πλέον με πιθανότητα 80% μια νέα αύξηση του κόστους δανεισμού τον Δεκέμβριο, ενώ αναμένουν τουλάχιστον μία έως δύο πρόσθετες κινήσεις εντός του 2027.

Η απόφαση αυτή ελήφθη μέσα σε ένα πολωμένο κλίμα, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ασκεί έντονη κριτική και να ζητά άμεση χαλάρωση της πολιτικής, καταγγέλλοντας κομματικά κίνητρα πίσω από τις προηγούμενες αποφάσεις. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υπερασπιζόμενος τη θεσμική ανεξαρτησία της ομοσπονδιακής τράπεζας.

Ανάλογη στάση τήρησε και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη Φρανκφούρτη. Παρότι τα επιτόκια παρέμειναν σταθερά, το μήνυμα ήταν σαφές: οι ανοδικοί κίνδυνοι για τις τιμές εντείνονται λόγω του ενεργειακού κόστους. Την ίδια στιγμή, οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία την αύξηση του ασφαλίστρου κινδύνου στα γαλλικά κρατικά ομόλογα, καθώς η δημοσιονομική τροχιά της χώρας προκαλεί τριγμούς, ενώ η πρόωρη αποχώρηση της Κριστίν Λαγκάρντ από την προεδρία της ΕΚΤ επιταχύνει τις διεργασίες διαδοχής.

Σε θέση μάχης Τράπεζα της Αγγλίας και οικονομίες του G10

Την ώρα που οι δύο μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες πατούν προσωρινά φρένο, άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες ετοιμάζονται για άμεση δράση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένεται να προχωρήσει στην πρώτη της αύξηση επιτοκίων για το τρέχον έτος. Τα στοιχεία που κατέδειξαν αναζωπύρωση του πληθωρισμού και ταχεία άνοδο των μισθών ώθησαν τον διοικητή Άντριου Μπέιλι να προειδοποιήσει ότι το παρατεταμένο ενεργειακό σοκ καθιστά αναπόφευκτη την περαιτέρω νομισματική σύσφιγξη.

Στον υπόλοιπο ανεπτυγμένο κόσμο, η τάση παραμένει επιθετική. Η κεντρική τράπεζα της Αυστραλίας, έχοντας ήδη αυξήσει τέσσερις φορές τα επιτόκια φέτος, προετοιμάζεται υπό τη διοικήτρια Μισέλ Μπούλοκ για μία ακόμη παρέμβαση. Στον Καναδά, ο διοικητής Τιφ Μάκλεμ ανακοίνωσε αύξηση του βασικού επιτοκίου στο 2,5% –την πρώτη μετά από τρία χρόνια– αναθεωρώντας ανοδικά τις πληθωριστικές προβλέψεις για το 2027 στο 3,1%.

Το επίμονο ενεργειακό ρίσκο καθορίζει την επόμενη ημέρα

Η νευρικότητα είναι διάχυτη και στη Βόρεια Ευρώπη. Στη Νορβηγία, η Norges Bank έχει αιφνιδιάσει επανειλημμένα με ανοδικές κινήσεις, ενώ στη Σουηδία οι αγορές δίνουν πιθανότητα κοντά στο 80% για άμεση αύξηση από τη Riksbank. Ακόμη και στη Νέα Ζηλανδία, όπου η διοικήτρια Άννα Μπρέμαν επέλεξε μια οριακή παύση στο 2,75%, οι πιθανότητες νέας σύσφιγξης τον Δεκέμβριο παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές.

Το συμπέρασμα για τους επενδυτές και τους δανειολήπτες είναι однозначно: η ανάπαυλα στα επιτόκια δεν συνιστά αλλαγή στρατηγικής. Όσο η ενεργειακή κρίση συντηρεί τον δομικό πληθωρισμό μακριά από τον στόχο του 2%, οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν θα διστάσουν να κρατήσουν το κόστος χρήματος σε περιοριστικά επίπεδα για σημαντικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.