Πετρέλαιο: Γιατί οι τιμές παραμένουν στα ύψη παρά την επάρκεια προσφοράς – Τα σενάρια για 140 δολάρια

Ένα φαινομενικό παράδοξο κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας τους τελευταίους μήνες. Ενώ η παραγωγή και οι ροές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έχουν ανακάμψει σημαντικά, οι διεθνείς τιμές διατηρούνται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με το Brent να κινείται σταθερά πάνω από τα 114 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI να ξεπερνά τα 102 δολάρια. Παράλληλα, στο προσκήνιο επιστρέφουν σενάρια διεθνών αναλυτών που δεν αποκλείουν εκτίναξη ακόμη και στα 130 με 140 δολάρια. Το ερώτημα που προκύπτει είναι σαφές: γιατί η αυξημένη προσφορά δεν οδηγεί σε αποκλιμάκωση των τιμών;

Η δυναμική επιστροφή της Κίνας απορροφά τα πλεονάσματα

Ο πρώτος κρίσιμος παράγοντας εντοπίζεται στη ζήτηση και συγκεκριμένα στον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου παγκοσμίως, την Κίνα. Στα αρχικά στάδια των γεωπολιτικών εντάσεων, το Πεκίνο είχε περιορίσει δραστικά τις αγορές του, αντλώντας καύσιμα από τα εγχώρια στρατηγικά αποθέματα, γεγονός που συγκράτησε προσωρινά τις διεθνείς τιμές. Μεταξύ Φεβρουαρίου και Ιουνίου, οι κινεζικές εισαγωγές είχαν μειωθεί σχεδόν στο μισό.

Ωστόσο, η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί πλήρως. Σύμφωνα με στοιχεία της FGE NexantECA που επικαλείται ο Economist, οι κινεζικές εισαγωγές αυξήθηκαν κατά περισσότερα από 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου. Τα διυλιστήρια της χώρας λειτουργούν ξανά σε υψηλούς ρυθμούς, με αποτέλεσμα τα επιπλέον βαρέλια που διοχετεύονται από τον Περσικό Κόλπο να απορροφώνται σχεδόν άμεσα από την ασιατική υπερδύναμη, στερώντας από τη διεθνή αγορά το απαραίτητο πλεόνασμα που θα πίεζε τις τιμές προς τα κάτω.

Εκτόξευση των ναύλων και logistics υψηλού κινδύνου

Η διαθεσιμότητα του πετρελαίου στα λιμάνια φόρτωσης δεν συνεπάγεται και εύκολη πρόσβαση των καταναλωτών σε αυτό. Όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, οι αγορές δεν τιμολογούν μόνο τον όγκο των καυσίμων, αλλά και το κόστος ασφαλούς μεταφοράς τους. Οι διαρκείς απειλές και τα γεωπολιτικά ρίσκα έχουν εκτοξεύσει τα ασφάλιστρα και τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων.

Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν απαιτεί πλέον συχνές μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο και χρονοβόρες παρακάμψεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Economist, το κόστος μεταφοράς, το οποίο ιστορικά αντιστοιχούσε στο 4% έως 7% της τελικής τιμής παράδοσης στους Ασιάτες αγοραστές, εκτινάχθηκε στο 25% με 30%. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας υπολογίζει πως η μεταφορά αργού από τον Κόλπο προς την Ασία έφτασε να κοστίζει σχεδόν 36 δολάρια το βαρέλι, επιβαρύνοντας δραστικά την τελική τιμολόγηση.

Το «ασφάλιστρο φόβου» και οι εκτιμήσεις για το μέλλον

Πέρα από τα θεμελιώδη μεγέθη της προσφοράς και της ζήτησης, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ψυχολογία της αγοράς. Ενδεικτική είναι η ανάλυση της JPMorgan, σύμφωνα με την οποία η «δίκαιη αξία» του Brent βάσει των παραδοσιακών μοντέλων προσφοράς διαμορφώνεται κοντά στα 94 δολάρια το βαρέλι. Η σημαντική απόκλιση από τα τρέχοντα επίπεδα αντικατοπτρίζει το λεγόμενο «ασφάλιστρο κινδύνου».

Οι traders προεξοφλούν τον κίνδυνο μιας νέας κλιμάκωσης που θα μπορούσε εν μία νυκτί να διακόψει τις ροές από στρατηγικά περάσματα. Όσο η αβεβαιότητα παραμένει, το κόστος των logistics δεν υποχωρεί και η ασιατική ζήτηση παραμένει ισχυρή, το πετρέλαιο δύσκολα θα βρει ουσιαστικό περιθώριο αποκλιμάκωσης, κρατώντας ζωντανά τα σενάρια για περαιτέρω άνοδο στα 130 ή ακόμη και στα 140 δολάρια.