Καρκίνος στους κάτω των 50 ετών: Οι μορφές που αυξάνονται ανησυχητικά και οι παράγοντες κινδύνου

Μια ανησυχητική τάση καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στον τομέα της δημόσιας υγείας παγκοσμίως, καθώς οι διαγνώσεις συγκεκριμένων μορφών καρκίνου σε άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών παρουσιάζουν σημαντική άνοδο. Σύμφωνα με νέα διεθνή έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου Έρευνας για τον Καρκίνο (WCRF), η οποία ανέλυσε δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ολλανδία, οι καρκίνοι πρώιμης εμφάνισης κερδίζουν έδαφος σε νεότερους πληθυσμούς, ανατρέποντας τα μέχρι πρότινος επιδημιολογικά δεδομένα.

Οι τύποι καρκίνου με τη μεγαλύτερη αύξηση

Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι η άνοδος αφορά κυρίως νεοπλασίες του πεπτικού και του ουροποιητικού συστήματος. Στην Αγγλία, η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη σε άνδρες κάτω των 50 ετών σχεδόν τετραπλασιάστηκε μεταξύ 2001 και 2023, αυξανόμενη από 1 σε 3,6 περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Παράλληλα, έντονη ανοδική πορεία καταγράφουν οι διαγνώσεις καρκίνου του εντέρου, των νεφρών και της μήτρας.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις ΗΠΑ, όπου η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου των νεφρών στους νέους ενήλικες υπερδιπλασιάστηκε από το 2000 έως το 2023, ενώ αυξητικές τάσεις παρατηρούνται στον καρκίνο του εντέρου, του μαστού, του παγκρέατος και της μήτρας. Στην Ολλανδία, οι επιστήμονες κατέγραψαν αντίστοιχη άνοδο στους καρκίνους του εντέρου, των νεφρών, του ήπατος και του τραχήλου της μήτρας. Στον αντίποδα, ο καρκίνος του πνεύμονα στους κάτω των 50 μειώθηκε και στις τρεις χώρες, αποτέλεσμα που αποδίδεται άμεσα στον περιορισμό του καπνίσματος.

Τρόπος ζωής, πρόληψη και νέες επιστημονικές έρευνες

Οι επιστήμονες εστιάζουν την προσοχή τους σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, καθώς εκτιμάται ότι περίπου το 40% των περιστατικών καρκίνου θα μπορούσε να προληφθεί. Η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων, το αλκοόλ και η έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ειδικών ως βασικοί ύποπτοι για την έξαρση της νόσου στους νέους.

Ωστόσο, μέρος της αύξησης αποδίδεται και στην καλύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού, αλλά και στα εξελιγμένα διαγνωστικά εργαλεία που εντοπίζουν τη νόσο σε πρωιμότερο στάδιο. Όπως επισημαίνει η δρ Γιώτα Μήτρου, εκτελεστική διευθύντρια Έρευνας και Πολιτικής του WCRF, πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται άνθρωποι που έρχονται αντιμέτωποι με τη διάγνωση πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο. Για να ριχτεί φως στους ακριβείς μηχανισμούς, το King’s College London ξεκινά εκτεταμένη μελέτη σε 250.000 άτομα, με στόχο να αποσαφηνιστεί κατά πόσο η αύξηση οφείλεται σε βιολογικούς παράγοντες ή στην αποτελεσματικότερη ανίχνευση.