Κακοκαιρία στην Κρήτη: «Σκιές» ΟΠΕΚΕΠΕ πίσω από τις δηλώσεις ζημιών στο ζωικό κεφάλαιο

Η πρόσφατη θεομηνία που έπληξε την Κρήτη άφησε πίσω της εκτεταμένες καταστροφές στον πρωτογενή τομέα, ωστόσο η διαδικασία αποτίμησης των απωλειών διεξάγεται υπό τη βαριά σκιά των χρόνιων παθογενειών και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ενώ οι πραγματικοί παραγωγοί μετρούν τις πληγές τους, στις αρμόδιες υπηρεσίες διατυπώνεται έντονος σκεπτικισμός για το ενδεχόμενο η κακοκαιρία να λειτουργήσει ως «άλλοθι» ώστε να νομιμοποιηθούν και να αποζημιωθούν ανύπαρκτα ή διογκωμένα κοπάδια.

Χιλιάδες «αγνοούμενα» αιγοπρόβατα και ο γρίφος των ελέγχων

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από το υποκατάστημα του ΕΛΓΑ στο Ηράκλειο, μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου είχαν κατατεθεί περίπου 200 αναγγελίες ζημιάς για το ζωικό κεφάλαιο, με τον αριθμό των αιγοπροβάτων που δηλώνονται ως «αγνοούμενα» να προσεγγίζει τις 16.000. Οι περισσότερες αναγγελίες συγκεντρώνονται στον Δήμο Μυλοποτάμου, ενώ απώλειες καταγράφονται επίσης στο Αμάρι Ρεθύμνου, στον Ομαλό Χανίων και στις Μαλάδες Ηρακλείου.

Το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα ελεγκτικά κλιμάκια είναι ότι σε πολλές περιπτώσεις οι κτηνοτρόφοι αδυνατούν να υποδείξουν νεκρά ζώα, υποστηρίζοντας ότι παρασύρθηκαν από τα ορμητικά νερά ή επικαλούμενοι αδυναμία πρόσβασης στις εγκαταστάσεις τους. Η προθεσμία υποβολής αναγγελιών λήγει στις 19 Οκτωβρίου, ωστόσο η έλλειψη σαφούς νομικού πλαισίου για τη διαχείριση των μη εντοπισμένων ζώων περιπλέκει την εκκαθάριση των φακέλων.

Βαρύ πλήγμα στην παραγωγή στο Οροπέδιο Λασιθίου

Πέρα από την κτηνοτροφία, σοβαρές είναι οι συνέπειες και για τη φυτική παραγωγή, με το επίκεντρο των καταστροφών να εντοπίζεται στο Οροπέδιο Λασιθίου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΕΛΓΑ, οι ζημιές αφορούν 8.000 έως 9.000 στρέμματα καλλιεργειών πατάτας και υπαίθριων κηπευτικών, ενώ πλήγματα έχουν δεχθεί και καλλιέργειες μηλοειδών, αβοκάντο και καστάνων.

Εκπρόσωποι των παραγωγών υπολογίζουν τις οικονομικές απώλειες μεταξύ 15 και 25 εκατομμυρίων ευρώ, κάνοντας λόγο για απώλειες έως και 25.000 τόνων πατάτας. Παράλληλα, η καταγραφή των αγροτεμαχίων δυσχεραίνεται όχι μόνο από τα λιμνάζοντα ύδατα, αλλά και από την έλλειψη επίσημων τίτλων ιδιοκτησίας ή μισθωτηρίων, γεγονός που αφήνει μεγάλο μέρος των καλλιεργειών εκτός συστήματος ασφάλισης.

Η κρίσιμη διασταύρωση με το ΟΣΔΕ και τα μέτρα στήριξης

Καθώς η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει μέτρα στήριξης –με αποζημιώσεις έως 100% για κατοικίες, 70% για επιχειρηματικό εξοπλισμό και διευκολύνσεις μέσω του ΕΛΓΑ– το ενδιαφέρον στρέφεται στις απαραίτητες δικλίδες ασφαλείας. Αρμόδιοι παράγοντες τονίζουν ότι η δήλωση απώλειας δεν συνιστά αυτόματα απόδειξη προηγούμενης ύπαρξης του ζωικού κεφαλαίου.

Για να διασφαλιστεί η διαφάνεια, απαιτείται εξονυχιστική διασταύρωση των στοιχείων με τις προηγούμενες δηλώσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς και με τα μητρώα γεννήσεων, σφαγών και μετακινήσεων. Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα ευαίσθητη, δεδομένου ότι το σύστημα ΟΣΔΕ παραμένει ακόμη ανοιχτό για υποβολές και διορθώσεις, εντείνοντας τις πιέσεις για αυστηρούς και αξιόπιστους ελέγχους ώστε η κρατική αρωγή να καταλήξει αποκλειστικά σε όσους επλήγησαν πραγματικά.