Ινδονησία: Η χρήση ψυχοδραστικών ουσιών ξεκίνησε πριν από 25.000 χρόνια – Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα

Μια πρωτοποριακή επιστημονική ανακάλυψη ανατρέπει τα μέχρι σήμερα δεδομένα για την ιστορία των ψυχοδραστικών ουσιών και την ανθρώπινη εξέλιξη. Σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Γκρίφιθ της Αυστραλίας, οι άνθρωποι ενδέχεται να κατανάλωναν ουσίες που μεταβάλλουν τη συνείδηση πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα, με τις σχετικές πρακτικές να χρονολογούνται τουλάχιστον 25.000 χρόνια πριν σε κοινότητες της σημερινής Ινδονησίας.

Τα ευρήματα στα δόντια των προϊστορικών τροφοσυλλεκτών

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή Άνταμ Μπραμ, εντόπισε ασυνήθιστα μοτίβα φθοράς στα σκελετικά κατάλοιπα πρώιμων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών. Συγκεκριμένα, οι σκελετοί παρουσίαζαν βαθιές, στρογγυλεμένες αυλακώσεις στα δόντια, ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα που συνδέεται άμεσα με το παρατεταμένο πιπίλισμα ολόκληρων καρπών μπέτελ (betel nut) – των σπόρων του φοίνικα Areca catechu.

Όπως εξήγησε ο καθηγητής Μπραμ, τα ευρήματα αυτά συνιστούν πιθανότατα την αρχαιότερη άμεση ένδειξη κατανάλωσης ψυχοδραστικών ουσιών οπουδήποτε στον πλανήτη. Οι καρποί μπέτελ περιέχουν ουσίες που διεγείρουν το κεντρικό νευρικό σύστημα, προσφέροντας ένα αίσθημα ήπιας ευφορίας και αυξημένης εγρήγορσης, παρόμοιο με αυτό άλλων διεγερτικών.

Ανατροπή της θεωρίας για την εμφάνιση των ναρκωτικών μετά τη γεωργία

Μέχρι πρότινος, η επικρατούσα επιστημονική αντίληψη υποστήριζε ότι η συστηματική χρήση ουσιών εμφανίστηκε ταυτόχρονα με την ανάπτυξη της γεωργίας και την παραγωγή αλκοολούχων ποτών από ζύμωση, πριν από περίπου 13.000 χρόνια. Η νέα μελέτη καταδεικνύει ότι οι ρίζες τέτοιων συνηθειών βρίσκονται βαθιά μέσα στην παλαιολιθική εποχή και στις παραδόσεις των τροφοσυλλεκτών.

«Αν και ο καρπός μπέτελ παραμένει ελάχιστα γνωστός στον δυτικό κόσμο, αποτελεί την τέταρτη πιο διαδεδομένη ψυχοδραστική ουσία παγκοσμίως, μετά το αλκοόλ, την καφεΐνη και τη νικοτίνη», σημείωσε ο καθηγητής Μπραμ. Σήμερα, υπολογίζεται ότι περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, κυρίως στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία, καταναλώνει μείγματα καρπού μπέτελ με σβησμένο ασβέστη.

Εργαστηριακά πειράματα και επιπτώσεις στην υγεία

Προκειμένου να επαληθεύσουν τη θεωρία τους, οι επιστήμονες διεξήγαγαν πειράματα εμποτίζοντας καρπούς μπέτελ σε τεχνητό σάλιο. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το απλό πιπίλισμα άθικτων καρπών αρκούσε για να απελευθερωθούν επαρκείς ποσότητες δραστικών ενώσεων ικανές να επηρεάσουν τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Παρότι οι επιδράσεις της αρχαίας αυτής μεθόδου ήταν πιθανώς πιο ήπιες σε σύγκριση με το σύγχρονο μάσημα επεξεργασμένων σκευασμάτων, η συνήθεια ήταν τόσο έντονη και συστηματική ώστε προκαλούσε σοβαρή περιοδοντική νόσο στους προϊστορικούς ανθρώπους, αφήνοντας ανεξίτηλα ίχνη στα οστά τους ανά τους αιώνες.