Ηπατική νόσος: Γιατί το φαγητό αργά το βράδυ αυξάνει τον κίνδυνο έως 30%

Η ώρα κατά την οποία καταναλώνουμε το τελευταίο γεύμα της ημέρας φαίνεται πως διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία του ήπατος, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα. Μια εκτενής μελέτη στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 200.000 άτομα αποκαλύπτει ότι η συστηματική πρόσληψη τροφής αργά τη νύχτα συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ηπατικών παθήσεων κατά 20% έως 30%.

Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστήμης του Όρεγκον (OHSU), δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology. Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν πρωτίστως στη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος —τη συσσώρευση περίσσειας λίπους στα ηπατικά κύτταρα— καθώς και στον κίνδυνο ανάπτυξης κίρρωσης.

Τα ευρήματα της έρευνας σε 200.000 συμμετέχοντες

Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων, η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα δεκαετιών από τρεις μεγάλες επιδημιολογικές βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών: τη Nurses’ Health Study, τη Nurses’ Health Study II και τη Health Professionals Follow-up Study. Στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων, οι συμμετέχοντες κατέγραφαν αναλυτικά τις διατροφικές τους συνήθειες και τον τρόπο ζωής τους.

Ως κατανάλωση φαγητού αργά τη νύχτα ορίστηκε η λήψη τροφής μετά το κύριο βραδινό γεύμα ή μετά τη συνηθισμένη ώρα κατάκλισης. Τα άτομα που υιοθετούσαν συστηματικά αυτή τη συνήθεια παρουσίασαν 20% έως 30% μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης λιπώδους διήθησης σε σύγκριση με εκείνους που απέφευγαν τα νυχτερινά γεύματα.

Η σημασία του βιολογικού ρολογιού και του μεταβολισμού

Ο επικεφαλής της μελέτης και ηπατολόγος, Ρόμπερτ Γουιλετσάνσκι, υπογράμμισε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν μια κρίσιμη παράμετρο: για τη μεταβολική υγεία σημασία δεν έχει μόνο το τι τρώμε, αλλά και το πότε τρώμε. Το ήπαρ λειτουργεί σε άμεσο συντονισμό με τους κιρκάδιους ρυθμούς, δηλαδή το εσωτερικό ρολόι που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση και την έκκριση ορμονών.

Όταν η πρόσληψη θερμίδων πραγματοποιείται σε ώρες που το σώμα είναι βιολογικά προγραμματισμένο για ανάπαυση, ο μεταβολισμός επιβραδύνεται και η επεξεργασία των θρεπτικών συστατικών καθίσταται λιγότερο αποδοτική. Ο φυσιολόγος ύπνου στο OHSU και συν-συγγραφέας της μελέτης, Άντριου ΜακΧιλ, υπενθύμισε ότι η νυχτερινή διατροφή έχει ήδη συσχετιστεί με την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη, υποδεικνύοντας πλέον ότι και η ηπατική λειτουργία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις διαταραχές αυτές.

Περιορισμοί της μελέτης και επόμενα βήματα

Παρά τα σαφή δεδομένα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι τεκμηριώνεται στατιστική συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδης σχέση, ενώ οι πληροφορίες βασίστηκαν σε αυτοαναφορές των ίδιων των συμμετεχόντων. Επιπλέον, ο ορισμός του «αργά το βράδυ» περιελάμβανε ένα σχετικά ευρύ χρονικό πλαίσιο.

Η επιστημονική ομάδα σχεδιάζει πλέον παρεμβατικές κλινικές δοκιμές, όπου οι ώρες σίτισης θα ελέγχονται με αυστηρότερο τρόπο. Στόχος είναι να εξεταστεί κατά πόσο ο χρονικός περιορισμός της λήψης τροφής —και η μεταφορά των γευμάτων νωρίτερα μέσα στην ημέρα— μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά ή ακόμη και θεραπευτικά για την υγεία του ήπατος.