Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Ριζική μεταρρύθμιση στα τελωνεία για το ηλεκτρονικό εμπόριο από τρίτες χώρες

Σε μια κομβική απόφαση για τον εκσυγχρονισμό της ενιαίας αγοράς και την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού προχώρησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εγκρίνοντας τη συνολική μεταρρύθμιση του τελωνειακού κώδικα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νέοι κανόνες στοχεύουν άμεσα στην προσαρμογή του συστήματος στην εκρηκτική άνοδο των διαδικτυακών αγορών, θέτοντας αυστηρότερο πλαίσιο για τα δέματα που εισέρχονται στην Ένωση από τρίτες χώρες.

Τέλος στο όριο ατέλειας των 150 ευρώ και νέες ευθύνες στις πλατφόρμες

Κεντρικός πυλώνας της νέας νομοθεσίας αποτελεί η κατάργηση του ισχύοντος ορίου απαλλαγής από δασμούς για δέματα αξίας έως 150 ευρώ. Μέχρι σήμερα, η συγκεκριμένη ατέλεια αποτελούσε πρόσφορο έδαφος για καταχρηστικές πρακτικές, όπως η υποτιμολόγηση προϊόντων ή η κατάτμηση μεγάλων παραγγελιών σε μικρότερα δέματα προκειμένου να αποφευχθεί η καταβολή δασμών. Υπολογίζεται ότι εκατομμύρια πακέτα εισέρχονται ετησίως στην ευρωπαϊκή επικράτεια χωρίς επαρκή τελωνειακό έλεγχο.

Παράλληλα, οι μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου καθίστανται πλέον νομικά υπεύθυνες (deemed importers) για τη συμμόρφωση των προϊόντων που πωλούν, καθώς και για την είσπραξη και απόδοση των αναλογούντων δασμών και του ΦΠΑ κατά το στάδιο της αγοράς. Η εξέλιξη αυτή μεταφέρει το διοικητικό βάρος από τους καταναλωτές και τις τελωνειακές αρχές απευθείας στους διαδικτυακούς κολοσσούς.

Ενιαίος ψηφιακός κόμβος και ενίσχυση των ελέγχων

Η μεταρρύθμιση προβλέπει τη δημιουργία ενός κεντρικού ψηφιακού κόμβου δεδομένων (EU Customs Data Hub), ο οποίος θα αντικαταστήσει σταδιακά τα κατακερματισμένα εθνικά συστήματα πληροφορικής των κρατών-μελών. Η νέα αυτή υποδομή θα αξιοποιεί τεχνολογίες ανάλυσης δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης για τον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων αποστολών και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των κινδύνων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Επιπλέον, θεσπίζεται η Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή, η οποία θα συντονίζει τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών υπηρεσιών, διασφαλίζοντας την ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων σε όλα τα σημεία εισόδου και αποτρέποντας το φαινόμενο της αναζήτησης του «πιο αδύναμου κρίκου» στην τελωνειακή αλυσίδα.

Προστασία των καταναλωτών και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων

Η ραγδαία αύξηση των εισαγωγών από ηλεκτρονικά καταστήματα τρίτων χωρών είχε εντείνει τις ανησυχίες για τη διακίνηση επικίνδυνων, μη πιστοποιημένων ή απομιμητικών προϊόντων που δεν πληρούν τις αυστηρές ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφαλείας. Με τους νέους ελέγχους ενισχύεται η προστασία της δημόσιας υγείας και των δικαιωμάτων των καταναλωτών.

Ταυτόχρονα, η νομοθετική αυτή παρέμβαση αποκαθιστά ισότιμους όρους ανταγωνισμού (level playing field) για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τις μικρομεσαίες εταιρείες λιανεμπορίου, οι οποίες υπόκεινται σε πλήρη φορολογική και κανονιστική συμμόρφωση, αντιμετωπίζοντας συχνά ασύμμετρο ανταγωνισμό από εισαγωγές χαμηλού κόστους.