Εργασία και Τεχνητή Νοημοσύνη: Οι νέοι κανόνες για τους αλγορίθμους και οι αυξήσεις εισφορών από το 2027

Σε τροχιά σημαντικών μεταρρυθμίσεων εισέρχεται το εργασιακό και ασφαλιστικό τοπίο της χώρας, καθώς τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η νομοθετική πρωτοβουλία κινείται σε δύο κεντρικούς άξονες: αφενός θεσπίζει για πρώτη φορά σαφείς δικλείδες ασφαλείας για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και της αλγοριθμικής διαχείρισης στην απασχόληση, αφετέρου καθορίζει το πλαίσιο για τις αναπροσαρμογές στις ασφαλιστικές εισφορές 1,4 εκατομμυρίου μη μισθωτών από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Αυξήσεις 3,5% στις ασφαλιστικές εισφορές για 1,4 εκατ. επαγγελματίες

Στο ασφαλιστικό πεδίο, το νομοσχέδιο μεταθέτει εκ νέου την εφαρμογή του Δείκτη Μεταβολής Μισθών για το 2028, αποτρέποντας έτσι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις που θα μπορούσαν να φθάσουν το 4,25% ή ακόμη και το 5,5%. Αντ’ αυτού, από τις αρχές του 2027 οι εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοαπασχολουμένων και αγροτών θα αναπροσαρμοστούν με βάση τον εκτιμώμενο πληθωρισμό, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 3,5%.

Η πρόσθετη μηνιαία επιβάρυνση εκτιμάται από 9 έως 24 ευρώ, αναλόγως της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλέξει ο ασφαλισμένος, με το ετήσιο κόστος να κυμαίνεται μεταξύ 105 και 284 ευρώ. Ειδικότερα, για την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία οι μηνιαίες εισφορές κύριας ασφάλισης και υγείας υπολογίζονται σε 259,55 ευρώ, για τη δεύτερη σε 311,46 ευρώ, για την τρίτη σε 373,25 ευρώ, για την τέταρτη σε 448,64 ευρώ και για την πέμπτη σε 537,63 ευρώ. Στην έκτη και ανώτατη κατηγορία, το ποσό διαμορφώνεται σε 699,51 ευρώ τον μήνα, από 675,87 ευρώ σήμερα.

Κανόνες και ανθρώπινη εποπτεία στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης στον εργασιακό χώρο. Το νομοσχέδιο εισάγει υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων που παράγονται από αυτοματοποιημένα ή αλγοριθμικά συστήματα και επηρεάζουν άμεσα την εργασιακή κατάσταση των απασχολουμένων (όπως προσλήψεις, αξιολογήσεις ή απολύσεις).

Στόχος των ρυθμίσεων είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, διασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι θα έχουν σαφή γνώση των κριτηρίων και των παραμέτρων βάσει των οποίων αξιολογούνται, προστατεύοντας παράλληλα τα προσωπικά τους δεδομένα. Όπως υπογράμμισε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, ωστόσο η αξιοποίησή της οφείλει να συνοδεύεται από δικλείδες ασφαλείας που εγγυώνται την προστασία των δικαιωμάτων στην αγορά εργασίας.

Προστασία στις ψηφιακές πλατφόρμες και κοινωνικές παροχές

Παράλληλα, το σχέδιο νόμου ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831 για τους εργαζομένους σε ψηφιακές πλατφόρμες, επιδιώκοντας τον ορθό νομικό χαρακτηρισμό της σχέσης εργασίας, την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και τη διασφάλιση αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Τέλος, περιλαμβάνονται κοινωνικές ρυθμίσεις για την ασφαλιστική κάλυψη των νέων που ενηλικιώνονται και μεταβαίνουν από την εκπαίδευση στην εργασία, διευκολύνσεις στη χορήγηση γονικών αδειών και αδειών φροντιστή, καθώς και συμπληρωματικές παροχές μητρότητας από τη ΔΥΠΑ για ασφαλισμένες στον ΕΔΟΕΑΠ.