Συντάξεις: Στα 68 έτη από το 2030 και στα 72 έως το 2080 – Το χρονοδιάγραμμα της Κομισιόν για τα όρια ηλικίας

Σημαντικές και διαδοχικές αυξήσεις στα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα για τις επόμενες δεκαετίες περιγράφει η έκθεση «Ageing Report» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η ανάλυση της Κομισιόν, η οποία εξετάζει τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού στα ασφαλιστικά συστήματα και στην αγορά εργασίας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προδιαγράφει σταδιακή άνοδο της ηλικίας εξόδου, αρχής γενομένης από το 2030.

Το χρονοδιάγραμμα των ανατροπών στα όρια ηλικίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το θεσμοθετημένο όριο για τη λήψη πλήρους σύνταξης, το οποίο σήμερα διαμορφώνεται στα 67 έτη, προβλέπεται να αυξηθεί στα 68 έτη το 2030. Η ανοδική πορεία συνεχίζεται με την πάροδο των ετών, φτάνοντας τα 70 έτη το 2055 και καταλήγοντας στο 72ο έτος της ηλικίας το 2080. Οι αλλαγές αυτές είναι οριζόντιες και αφορούν ισότιμα τόσο τους άνδρες όσο και τις γυναίκες.

Ανάλογη κλιμάκωση καταγράφεται και στις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις. Το όριο ηλικίας για πρόωρη έξοδο, που το 2025 βρίσκεται στα 62 έτη, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 63 έτη το 2030, στα 65 έτη το 2055 και στα 67 έτη το 2080. Παράλληλα, η μέση πραγματική ηλικία αποχώρησης από την ενεργό δράση εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 68,6 έτη το 2080, έναντι των 64,9 ετών σήμερα.

Δημογραφική πίεση και συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού

Η προοπτική αναθεώρησης των ορίων συνδέεται άμεσα με την εντεινόμενη δημογραφική κρίση στη χώρα και τη συρρίκνωση του ενεργού παραγωγικού ιστού. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο πληθυσμός σε παραγωγική ηλικία (20 έως 64 ετών) θα υποχωρήσει δραματικά από τα 6 εκατομμύρια το 2025 στα 3,8 εκατομμύρια το 2080. Αντίστοιχα, το σύνολο του εργατικού δυναμικού θα μειωθεί από τα 4,6 εκατομμύρια στα 3,3 εκατομμύρια.

Για να αντισταθμιστεί η μείωση αυτή, προβλέπεται σημαντική άνοδος του συνολικού ποσοστού συμμετοχής στην αγορά εργασίας (από 77,3% σε 85,5%), με καθοριστική τη συμβολή των γυναικών (από 68,5% σε 83,8%) και των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας (55–64 ετών), όπου η συμμετοχή αναμένεται να αυξηθεί από 60,8% σε 74,4%.

Η επιβάρυνση του ασφαλιστικού και ο δείκτης εξάρτησης

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα για τον δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων, ο οποίος αποτυπώνει την πίεση που θα δεχθούν τα ασφαλιστικά ταμεία. Ενώ το 2025 αναλογούν περίπου 2,4 εργαζόμενοι για κάθε συνταξιούχο, το 2080 η αναλογία εκτιμάται ότι θα πέσει δραματικά στους 1,5 εργαζόμενους ανά συνταξιούχο, καθώς ο δείκτης εκτινάσσεται από 41,3% σε 69,3%.

Την ίδια ώρα, ο συνολικός δείκτης οικονομικής εξάρτησης πλησιάζει το 99,9% το 2080, υποδηλώνοντας ότι σε κάθε εργαζόμενο θα αντιστοιχεί σχεδόν ένα εξαρτώμενο άτομο (παιδί ή συνταξιούχος). Υπό αυτές τις συνθήκες, και με τον μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης να εκτιμάται κοντά στο 1%, η διατήρηση της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος καθίσταται μια από τις κρισιμότερες προκλήσεις για τις επόμενες γενιές.