Ελληνικό χρέος: Ο οδικός χάρτης για τη μείωση στο 110% του ΑΕΠ έως το 2030

Σε τροχιά ραγδαίας αποκλιμάκωσης εισέρχεται το ελληνικό δημόσιο χρέος, με το οικονομικό επιτελείο να διαμορφώνει έναν φιλόδοξο οδικό χάρτη που προβλέπει τη μείωση του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ κοντά στο 110% έως το τέλος της δεκαετίας. Το τελικό σχέδιο του προϋπολογισμού, σε συνδυασμό με τον πολυετή δημοσιονομικό σχεδιασμό 2027-2030, αποτυπώνει μια σημαντική ανατροπή: η Ελλάδα όχι μόνο εγκαταλείπει οριστικά τη χειρότερη θέση στην Ευρωζώνη, αλλά αναμένεται να καταγράψει λόγο χρέους χαμηλότερο από ισχυρές οικονομίες του G7, όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Ιταλία.

Η διπλή όψη του πληθωρισμού και το ονομαστικό ΑΕΠ

Καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών διαδραματίζει η αναθεώρηση του πληθωρισμού για το 2026 σε επίπεδα άνω του 4%. Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως δίκοπο μαχαίρι. Από τη μία πλευρά, πιέζει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και επιφέρει αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές των αυτοαπασχολουμένων, αν και ταυτόχρονα συμπαρασύρει ανοδικά τις συντάξεις. Από την άλλη πλευρά, ο επίμονος τιμάριθμος διογκώνει το ονομαστικό ΑΕΠ, επιταχύνοντας τη μείωση του λόγου του χρέους ήδη κάτω από το 136% φέτος.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας αναμένεται να σπάσει το φράγμα των 300 δισ. ευρώ έως το 2029 (από 263 δισ. ευρώ το 2026), φτάνοντας τα 312 δισ. ευρώ το 2030. Η αύξηση αυτή κατά σχεδόν 50 δισ. ευρώ μέσα σε λίγα χρόνια δημιουργεί την απαραίτητη βάση για τη βελτίωση όλων των σχετικών μεγεθών.

Η πτώση του χρέους σε απόλυτα νούμερα και οι πρόωρες αποπληρωμές

Η αποκλιμάκωση δεν βασίζεται αποκλειστικά στη μεγέθυνση του παρονομαστή, δηλαδή του ΑΕΠ. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης υποχωρεί και σε απόλυτα μεγέθη, ακολουθώντας σταθερά πτωτική πορεία. Από τα 358 δισ. ευρώ το 2026, εκτιμάται ότι θα μειωθεί στα 355 δισ. το 2027, στα 349 δισ. το 2028, στα 346 δισ. το 2029 και τελικά στα 344 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας καθαρή μείωση 14 δισ. ευρώ σε μια τετραετία.

Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτείται άμεσα από τη διατήρηση ισχυρών πρωτογενών πλεονασμάτων και την εφαρμογή της στρατηγικής πρόωρης αποπληρωμής των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου (GLF), με στόχο την πλήρη εξόφλησή τους έως το 2031 το αργότερο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ να κατρακυλά από το 135,8% φέτος στο 110,1% το 2030, καταγράφοντας πτώση άνω των 35 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 146,1% του 2025.

Οι προκλήσεις και οι διεθνείς συγκρίσεις

Εάν επιβεβαιωθούν οι στόχοι, η Ελλάδα θα πετύχει έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς αποκλιμάκωσης χρέους στην Ευρωζώνη, ξεπερνώντας χώρες όπως η Ιταλία (όπου το ΔΝΤ προβλέπει χρέος κοντά στο 137%) και η Γαλλία (άνω του 120%). Οι οίκοι αξιολόγησης, όπως η Moody’s και η Morningstar DBRS, έχουν ήδη επισημάνει τις βελτιωμένες δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας.

Παρ’ όλα αυτά, το οικονομικό σχέδιο εμπεριέχει προκλήσεις. Η αποκλιμάκωση απαιτεί διαρκή δημοσιονομική πειθαρχία, ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης σταθερά υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αυστηρό έλεγχο του κόστους δανεισμού σε ένα περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων. Καθώς η επίδραση του πληθωρισμού θα εξασθενεί, η πραγματική ανάπτυξη και η παραγωγικότητα καλούνται να αποτελέσουν τη βασική κινητήρια δύναμη για την επίτευξη του τελικού στόχου.