ΕΚΤ: Προ των πυλών νέα αύξηση επιτοκίων – Οι επιπτώσεις σε δάνεια, επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Έτοιμη για έναν νέο γύρο νομισματικής σύσφιγξης εμφανίζεται η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθώς τα στελέχη της στη Φρανκφούρτη προσανατολίζονται σε νέα αύξηση των επιτοκίων κατά τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες, η κίνηση αυτή συγκεντρώνει ισχυρές πιθανότητες και δεν αποκλείεται να συνοδευτεί από περαιτέρω παρεμβάσεις εντός του 2027. Παρά την πρόσφατη αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, το επιτελείο της ΕΚΤ εκφράζει έντονη ανησυχία για τις μόνιμες επιπτώσεις που έχει ήδη προκαλέσει το ενεργειακό κόστος στην παραγωγή, τις υπηρεσίες και το τελικό ράφι.

Η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων και τα δεδομένα της Φρανκφούρτης

Η βασική συζήτηση επικεντρώνεται σε μία νέα αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, η οποία θα οδηγήσει το βασικό επιτόκιο καταθέσεων από το 2,50% στο 2,75%. Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ είχε προχωρήσει σε αντίστοιχη κίνηση τον Σεπτέμβριο, διατηρώντας στάση αναμονής στη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου. Ωστόσο, η υποχώρηση των ενεργειακών δεικτών δεν στάθηκε αρκετή για να κατευνάσει τους φόβους περί παγίωσης του πληθωρισμού.

Το πρόβλημα εστιάζεται πλέον στη διάχυση του κόστους. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ανανεώνουν συμβάσεις προμήθειας σε υψηλότερα επίπεδα, επιβαρύνονται από μεταφορικά και λειτουργικά έξοδα και σταδιακά περνούν αυτές τις αυξήσεις στους καταναλωτές. Σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ σε 64 μεγάλους ομίλους, σχεδόν εννέα στις δέκα εταιρείες καταναλωτικών αγαθών έχουν μετακυλίσει μέχρι στιγμής μόνον ένα μέρος του κόστους, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ανατιμήσεις θα συνεχιστούν.

Τα στοιχεία της Eurostat επιβεβαιώνουν την πίεση: τον Σεπτέμβριο οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία κατέγραψαν άλμα 11,1% σε ετήσια βάση, ενώ ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη άγγιξε το 4% τον Οκτώβριο. Επιπλέον, οι αναλυτές αναθεώρησαν προς τα πάνω την πρόβλεψη πληθωρισμού για το 2027 στο 2,6%, απομακρύνοντας την προοπτική άμεσης επιστροφής στον στόχο του 2%.

Τι σημαίνει η νέα άνοδος για δάνεια, νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η προοπτική ενός παρατεταμένου κύκλου ακριβότερου χρήματος επιβαρύνει άμεσα την πραγματική οικονομία. Για τα νοικοκυριά, η μεταβολή μεταφράζεται σε άμεση αύξηση των δόσεων στα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, συμπιέζοντας περαιτέρω το διαθέσιμο οικογενειακό εισόδημα που ήδη δοκιμάζεται από την ακρίβεια.

Στο επιχειρηματικό πεδίο, το αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης του υφιστάμενου δανεισμού συνδυάζεται με αυστηρότερους όρους για νέα χρηματοδότηση. Οι επενδύσεις παγώνουν ή επανασχεδιάζονται με δυσμενέστερους όρους, ενώ περιορίζεται η συνολική ρευστότητα στην αγορά. Η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η περιοριστική πολιτική ενδέχεται να έχει τίμημα στην ανάπτυξη, ωστόσο προτάσσει την ανάγκη να αποτραπεί ένα φαύλος κύκλος ανατιμήσεων και διεκδίκησης υψηλότερων μισθών.

Συγχρονισμένη σύσφιγξη σε διεθνές επίπεδο

Η στάση της ΕΚΤ εναρμονίζεται με το ευρύτερο κλίμα στις διεθνείς αγορές. Στις αρχές Νοεμβρίου, η Τράπεζα της Αγγλίας ανέβασε το βασικό επιτόκιο στο 4%, προειδοποιώντας ότι ο βρετανικός πληθωρισμός ενδέχεται να πλησιάσει το 5% εντός του 2027. Αντίστοιχα, στις ΗΠΑ, η Federal Reserve διατηρεί τα επιτόκια στο εύρος του 3,75%-4%, αφήνοντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά για τη συνέχεια. Οι κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως επιχειρούν να κάμψουν τη ζήτηση, αποδεχόμενες τον κίνδυνο μιας συντονισμένης επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.