Διπλωματικό μέτωπο κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου: Η προσφυγή της Αθήνας στον ΟΗΕ και η νέα NAVTEX για το καλώδιο

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ένα συντονισμένο διπλωματικό και επιχειρησιακό ντεμαράζ της Αθήνας, με στόχο την οριστική αποδόμηση των νέων προσπαθειών αναβίωσης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου. Οι πρόσφατες κινήσεις στη Λιβύη σχετικά με την επικύρωση του συμφώνου κινητοποίησαν άμεσα την ελληνική διπλωματία, η οποία απαντά με διεθνείς συμμαχίες, προσφυγή στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και σαφή μηνύματα αποφασιστικότητας στο πεδίο των κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η διεθνής κινητοποίηση και η νέα προσφυγή στον ΟΗΕ

Η ελληνική κυβέρνηση προχωρά σε επίσημη καταγγελία και ενημέρωση των Ηνωμένων Εθνών, καταθέτοντας εκ νέου τις πάγιες και νομικά τεκμηριωμένες θέσεις της χώρας. Μέσω επιστολών προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Αθήνα υπενθυμίζει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), στερείται οποιασδήποτε νομικής βάσης και αγνοεί πλήρως την επήρεια και τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.

Η στρατηγική του υπουργείου Εξωτερικών εστιάζει στην ανάδειξη του γεγονότος ότι τέτοιες μονομερείς ενέργειες υπονομεύουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ στερούνται νομιμοποίησης και από το εσωτερικό πολιτικό πλαίσιο της ίδιας της Λιβύης, όπου η μεταβατική διοίκηση δεν διαθέτει την αρμοδιότητα σύναψης ή επικύρωσης διεθνών συνθηκών τέτοιου βεληνεκούς.

Συμμαχικό τείχος: Ευρωπαϊκή Ένωση, Αίγυπτος και Ισραήλ

Απέναντι στις κινήσεις της Άγκυρας και της Τρίπολης, η Ελλάδα έχει ήδη οικοδομήσει ένα ισχυρό διπλωματικό αντίβαρο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε ξεκάθαρα την αταλάντευτη θέση της, υπογραμμίζοντας ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Η ρητή αυτή τοποθέτηση των Βρυξελλών ενισχύει το ευρωπαϊκό νομικό κεκτημένο στην περιοχή.

Την ίδια ώρα, εξαιρετικά κρίσιμος είναι ο συντονισμός με το Κάιρο και το Τελ Αβίβ. Η Αίγυπτος, έχοντας ήδη οριοθετήσει τα θαλάσσια σύνορά της με την Ελλάδα, απορρίπτει κατηγορηματικά τις τουρκικές διεκδικήσεις που επιχειρούν να σφετεριστούν τμήματα της αιγυπτιακής και ελληνικής δικαιοδοσίας. Παράλληλα, το Ισραήλ διατηρεί σταθερή στρατηγική ευθυγράμμιση με την Αθήνα, αναγνωρίζοντας την ανάγκη διασφάλισης της ενεργειακής ασφάλειας και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου στην ευρύτερη περιοχή.

Η NAVTEX του Νοεμβρίου για το καλώδιο και οι τακτικοί ελιγμοί Φιντάν

Στο επιχειρησιακό σκέλος, η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι τα μεγάλα έργα στρατηγικής σημασίας δεν πρόκειται να ανασταλούν. Εντός του Νοεμβρίου αναμένεται η έκδοση νέας NAVTEX για τη συνέχιση των ερευνών που αφορούν το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο διασύνδεσης (Great Sea Interconnector). Η κίνηση αυτή επισφραγίζει την έμπρακτη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας σε διεθνή και δυνητικά οριοθετημένα ύδατα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, πάντως, η στάση της Άγκυρας στο παρασκήνιο. Παρά τις κατά καιρούς εμπρηστικές δηλώσεις κατώτερων αξιωματούχων, παρατηρείται ένα τακτικό «βήμα πίσω» από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας φαίνεται να επιλέγει χαμηλότερους τόνους στο συγκεκριμένο ζήτημα, εκτιμώντας πως μια ευθεία κλιμάκωση αυτή τη στιγμή θα επιβάρυνε υπέρμετρα τις ευρωτουρκικές σχέσεις και τον διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Αθήνα, ωστόσο, παραμένει σε πλήρη εγρήγορση, επιμένοντας στην αυστηρή τήρηση της διεθνούς νομιμότητας.