Δημοσιονομικό περιθώριο 400 εκατ. ευρώ για μέτρα στήριξης το 2026 και 2027: Το σχέδιο και το ευρωπαϊκό «παζάρι»

Ένα στοχευμένο δημοσιονομικό «μαξιλάρι» έως 400 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των πιέσεων της ενεργειακής κρίσης διαμορφώνει το οικονομικό επιτελείο για τη διετία 2026-2027. Σύμφωνα με τις προβλέψεις και τις εκτιμήσεις του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η κυβέρνηση επιχειρεί να εξισορροπήσει την ανάγκη κοινωνικής στήριξης με τη συνεπή τήρηση των νέων ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, οι οποίοι αφήνουν ελάχιστα περιθώρια απόκλισης από τα προκαθορισμένα όρια δαπανών.

Πού θα κατευθυνθούν οι πόροι: Επίδομα θέρμανσης και επιδότηση στην αντλία

Με βάση τα στοιχεία του προσχεδίου του προϋπολογισμού, για το 2026 εκτιμάται ότι απομένουν ελεύθεροι πόροι περίπου 200 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχο ποσό έχει προϋπολογιστεί και για το 2027, δημιουργώντας το συνολικό περιθώριο των 400 εκατ. ευρώ για τη διετία. Στην κορυφή των κυβερνητικών προτεραιοτήτων βρίσκεται η ενίσχυση των νοικοκυριών απέναντι στο κόστος θέρμανσης ενόψει των χειμερινών μηνών.

Συγκεκριμένα, μέρος των κονδυλίων αναμένεται να κατευθυνθεί στην οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, καθώς και στην επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης απευθείας στην αντλία. Οι υπολογισμοί του οικονομικού επιτελείου εδράζονται στις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες προβλέπουν σταδιακή αποκλιμάκωση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου τύπου Brent από τα 91,2 δολάρια το βαρέλι φέτος στα 78,2 δολάρια έως το 2027. Ωστόσο, σε περίπτωση νέων γεωπολιτικών αναταράξεων, η Αθήνα θα κληθεί να προχωρήσει σε εσωτερική ανακατανομή δαπανών ώστε να μην υπερβεί τους ευρωπαϊκούς στόχους.

Η διπλωματική μάχη στις Βρυξέλλες για μεγαλύτερη ευελιξία

Παράλληλα με τον εσωτερικό σχεδιασμό, η ελληνική κυβέρνηση μεταφέρει το ζήτημα της ενεργειακής ακρίβειας στο ευρωπαϊκό τραπέζι. Στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής, η Ελλάδα διεκδικεί μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Ο πρωθυπουργός, μέσω επιστολής του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει ζητήσει την εξαίρεση μέρους των προσωρινών μέτρων ενεργειακής στήριξης από τον υπολογισμό των ανώτατων ορίων δαπανών.

Επιπλέον, η ελληνική πρόταση περιλαμβάνει τη δυνατότητα αξιοποίησης των υπερεσόδων από τον ΦΠΑ —τα οποία εκτιμώνται στα 700 εκατ. ευρώ— χωρίς αυτά να προσμετρώνται στο πλαφόν των κρατικών δαπανών. Αν και το ζήτημα συζητήθηκε σε επίπεδο Eurogroup, οι ευρωπαϊκές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες, καθώς αρκετά κράτη-μέλη διατηρούν επιφυλάξεις για εξαιρέσεις από το Σύμφωνο Σταθερότητας.

Στενά περιθώρια κάτω από το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας

Εάν το ευρωπαϊκό αίτημα γίνει δεκτό, η κυβέρνηση θα αποκτήσει τον αναγκαίο χώρο για πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις ανακούφισης. Μέχρι τότε όμως, τα περιθώρια παραμένουν περιορισμένα, καθώς οι προβλεπόμενες δαπάνες για το 2026 και το 2027 κινούνται ήδη οριακά στα επιτρεπόμενα όρια.

Υπενθυμίζεται ότι έως τα τέλη Σεπτεμβρίου είχαν διατεθεί 1,21 δισ. ευρώ για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος, εκ των οποίων τα 669 εκατ. ευρώ αφορούσαν προσωρινές παρεμβάσεις και τα 541 εκατ. ευρώ μόνιμες ενισχύσεις, όπως η στήριξη των συνταξιούχων και η διεύρυνση των δικαιούχων επιστροφής ενοικίου. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ανακοινωθούν και οι άμεσες παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, σηματοδοτώντας την έναρξη του νέου κύκλου στήριξης.