Δεινόσαυροι: Ανακαλύφθηκε η «όρνιθα της κόλασης» που τρεφόταν με φρούτα πριν από 66 εκατ. χρόνια

Ένα απρόσμενο εύρημα που ανατρέπει όσα γνωρίζαμε για τις διατροφικές συνήθειες των προϊστορικών ερπετών φέρνει στο φως η παλαιοντολογική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιστήμονες ανακάλυψαν τα απολιθώματα ενός άγνωστου μέχρι σήμερα είδους δεινοσαύρου, ο οποίος φαίνεται πως είχε αναπτύξει ειδικές ανατομικές προσαρμογές για την κατανάλωση φρούτων, λίγο πριν από το δραματικό τέλος της εποχής των δεινοσαύρων, πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια.

Το νέο είδος έλαβε την επιστημονική ονομασία Infernogallus jamesi («όρνιθα της κόλασης») και έζησε κατά την ύστερη Κρητιδική περίοδο. Τα ευρήματα εντοπίστηκαν στις πολιτείες Μοντάνα και Βόρεια Ντακότα, εντός του παγκοσμίως γνωστού γεωλογικού σχηματισμού Hell Creek, μιας περιοχής φημισμένης για τη συγκέντρωση σκελετών κορυφαίων δεινοσαύρων.

Μια προϊστορική «γαλοπούλα» με ανατομία παπαγάλου

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Communications, ο Infernogallus jamesi είχε μέγεθος αντίστοιχο με εκείνο μιας σημερινής γαλοπούλας. Είχε μήκος περίπου 1,5 μέτρο, βάρος 11,3 κιλά, δεν διέθετε καθόλου δόντια και το κρανίο του παρουσίαζε έντονη ομοιότητα με κεφάλι παπαγάλου. Παρότι τα απολιθώματα δεν διατηρούν αποτυπώματα πτερώματος, οι ερευνητές εκτιμούν ότι το σώμα του καλυπτόταν από πούπουλα, ακολουθώντας τα χαρακτηριστικά των στενών συγγενών του στα θηριόποδα.

Η ανατομία του ράμφους και των γνάθων του ζώου αποκαλύπτει τρεις μοναδικές προσαρμογές που του επέτρεπαν να πολτοποιεί μαλακή φυτική τροφή: μυϊκή διάταξη ικανή για κινήσεις μάσησης εμπρός-πίσω, κινητή άρθρωση γνάθου και ειδικές εσωτερικές αυλακώσεις στο ράμφος για τον τεμαχισμό των καρπών. Σε αντίθεση με άλλα φυτοφάγα θηριόποδα που κατάπιναν πέτρες (γαστρόλιθους) για να αλέθουν την τροφή στο στομάχι τους, ο Infernogallus μασούσε ενεργά τα φρούτα πριν τα καταπιεί.

Συνύπαρξη με κολοσσούς και συνεξέλιξη με τα φυτά

Ο συγκεκριμένος δεινόσαυρος διαβιούσε σε ένα θερμό, υποτροπικό παράκτιο οικοσύστημα με εκτεταμένες πλημμυρικές πεδιάδες και πλούσια βλάστηση. Στο ίδιο περιβάλλον κινούνταν μερικοί από τους πιο διάσημους γίγαντες της προϊστορίας, όπως ο Τυραννόσαυρος Ρεξ, ο Τρικεράτωψ και ο Αγκυλόσαυρος.

Η εμφάνιση ενός εξειδικευμένου καρποφάγου ζώου συνδέεται άμεσα με την εξελικτική έκρηξη των αγγειόσπερμων (ανθοφόρων φυτών) κατά την Κρητιδική περίοδο. Καθώς τα ανθοφόρα φυτά άρχισαν να αντικαθιστούν τα κωνοφόρα, τα δάση γέμισαν με μούρα και δρύπες –σαρκώδεις καρπούς με σκληρό πυρήνα, προγόνους των σημερινών κερασιών, ροδάκινων και μάνγκο– δημιουργώντας έναν νέο οικολογικό θώκο τον οποίο ο Infernogallus εκμεταλλεύτηκε πλήρως.

Η εντυπωσιακή ευελιξία των θηριόποδων

«Αυτό το εύρημα μας δείχνει πόσο ευπροσάρμοστα ήταν τα θηριόποδα», τόνισε ο επικεφαλής της έρευνας, παλαιοντολόγος Γκρεγκ Φάνστον από το Πανεπιστήμιο Στόνι Μπρουκ της Νέας Υόρκης. Η ομάδα των θηριόποδων, από την οποία προέκυψαν τόσο οι μεγαλύτεροι σαρκοφάγοι θηρευτές όσο και τα σύγχρονα πτηνά, αποδεικνύεται ότι διέθετε τεράστια εξελικτική πλαστικότητα.

Η αντικατάσταση των δοντιών από ένα κεράτινο ράμφος επέτρεψε σε αυτά τα ζώα να διευρύνουν εντυπωσιακά τις διατροφικές τους επιλογές. Η ανακάλυψη του Infernogallus jamesi προσθέτει έναν κρίσιμο κρίκο στην κατανόηση της βιοποικιλότητας λίγο πριν από την πρόσκρουση του αστεροειδούς, αποδεικνύοντας ότι η φύση πειραματιζόταν ήδη με συμπεριφορές που σήμερα θεωρούμε αποκλειστικό προνόμιο των σύγχρονων πτηνών.