Πολωνία: Παρέμβαση της Κομισιόν για τη θεσμική κρίση – Καλεί τον πρόεδρο Ναβρότσκι να επικυρώσει τους νέους δικαστές

Σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης και βαθιάς θεσμικής εμπλοκής στη Βαρσοβία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρενέβη ανοιχτά καλώντας τον πρόεδρο της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, να προχωρήσει στην επικύρωση του διορισμού οκτώ νέων μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Η έκκληση των Βρυξελλών έρχεται ως συνέχεια των άκαρπων διαβουλεύσεων μεταξύ της κυβερνητικής πλειοψηφίας και της συντηρητικής αντιπολίτευσης, σε μια προσπάθεια εκτόνωσης της κρίσης που ταλανίζει τη χώρα.

Το μήνυμα των Βρυξελλών και η αρμοδιότητα του κοινοβουλίου

Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε ότι αποτελεί ρητή υποχρέωση των πολωνικών αρχών να διασφαλίσουν την ομαλή και ανεξάρτητη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου, σύμφωνα με το εθνικό Σύνταγμα αλλά και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως διευκρινίστηκε, ο διορισμός των οκτώ δικαστών αποτελεί αποκλειστική συνταγματική αρμοδιότητα του Σέιμ (της κάτω βουλής του πολωνικού κοινοβουλίου), διαδικασία την οποία ωστόσο αρνείται μέχρι στιγμής να επικυρώσει ο πρόεδρος Ναβρότσκι.

Παράλληλα, η Κομισιόν υπενθύμισε ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο είχε εκδώσει προσωρινά μέτρα, με τα οποία απαιτείται από τις πολωνικές αρχές να απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια που παρεμποδίζει την άσκηση των καθηκόντων των δικαστών που έχουν νομίμως οριστεί. Η ευρωπαϊκή πλευρά επιδιώκει να αποτρέψει περαιτέρω παρέκκλιση από τα κοινοτικά πρότυπα ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, ζήτημα που αποτελεί σημείο τριβής εδώ και σχεδόν μία δεκαετία.

Κλιμάκωση της έντασης και αστυνομική επέμβαση στη Βαρσοβία

Η αντιπαράθεση μεταξύ της κεντρώας κυβέρνησης υπό τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ και της εθνικιστικής παράταξης κορυφώθηκε επικίνδυνα τις τελευταίες ημέρες, όταν σημειώθηκε ακόμη και επέμβαση της αστυνομίας στο κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου στη Βαρσοβία. Ο πρωθυπουργός Τουσκ, ο οποίος έχει αναλάβει τη διακυβέρνηση με βασική δέσμευση την αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών, υπερασπίστηκε την απόφαση για αναστολή καθηκόντων δύο ανώτατων δικαστών.

Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, ο Ντόναλντ Τουσκ κατηγόρησε ευθέως την αντιπολίτευση ότι προσπαθεί να υπονομεύσει το Κράτος Δικαίου μέσω τετελεσμένων και εντάσεων. Υποστήριξε επιπλέον ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο, υπό τη σημερινή του δομή, στερείται νομιμοποίησης λόγω των μονομερών παρεμβάσεων που υλοποιήθηκαν κατά την περίοδο διακυβέρνησης του κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS) από το 2015 έως το 2023.

Το διακύβευμα για το Κράτος Δικαίου

Η στάση του προέδρου Ναβρότσκι θεωρείται κομβικής σημασίας για το αν η Πολωνία θα καταφέρει να επαναφέρει την ομαλότητα στις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η άρνηση επικύρωσης των δικαστών βαθαίνει το ρήγμα μεταξύ Προεδρίας και κυβέρνησης, καθιστώντας σαφές ότι η μάχη για τον έλεγχο των δικαστικών θεσμών παραμένει το κεντρικό πεδίο της πολιτικής σύγκρουσης στη χώρα, με άμεσες συνέπειες για τη θεσμική σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.