Δάνεια: Πώς μπαίνει πλαφόν στους τόκους υπερημερίας – Όλες οι αλλαγές για οφειλέτες και servicers

Οριστικό τέλος στην ανεξέλεγκτη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών από υπέρογκους τόκους υπερημερίας επιχειρεί να βάλει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω του νέου νομοσχεδίου για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Στον πυρήνα της νέας παρέμβασης βρίσκεται η θέσπιση οριζόντιου πλαφόν στο συνολικό ανεξόφλητο χρέος, το οποίο πλέον δεν θα μπορεί, κατά γενικό κανόνα, να υπερβαίνει το τριπλάσιο του αρχικώς ληφθέντος κεφαλαίου.

Αυτόματο πλαφόν στο τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου

Το μέτρο καλύπτει απαιτήσεις από στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια που εμφανίζουν καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ευρεία επέκταση της διάταξης του 2004, η οποία μέχρι σήμερα εφαρμοζόταν υπό αυστηρούς περιορισμούς. Από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, καθώς η μεταβολή των οφειλών σε αυτά αποδίδεται στη συναλλαγματική ισοτιμία και όχι στον εκτοκισμό υπερημερίας. Παράλληλα, διατηρούνται σε ισχύ ευνοϊκότερες ρυθμίσεις παλαιότερων νόμων, όπως το διπλάσιο του κεφαλαίου για αλληλόχρεους λογαριασμούς και παλαιές πιστώσεις αγροτών.

Κομβικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι η εφαρμογή του πλαφόν θα γίνεται αυτοδικαίως, χωρίς να απαιτείται αίτηση ή δικαστική προσφυγή από τον οφειλέτη ή τον εγγυητή. Τράπεζες, funds και servicers υποχρεούνται να επανυπολογίσουν τα υπόλοιπα εντός έξι μηνών από την ισχύ του νόμου. Για παράδειγμα, σε δάνειο 100.000 ευρώ, το ανώτατο όριο της απαίτησης διαμορφώνεται στις 300.000 ευρώ. Αν ο δανειολήπτης έχει ήδη καταβάλει 80.000 ευρώ, το εναπομείναν χρέος δεν μπορεί να ξεπερνά τις 220.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις όπου έχουν κινηθεί διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, αυτές θα συνεχίζονται αποκλειστικά για το ποσό που προκύπτει μετά τον επανυπολογισμό.

Αυστηροί κανόνες και ασφυκτικές προθεσμίες για τους servicers

Το νομοσχέδιο θέτει παράλληλα αυστηρά χρονικά όρια για τις εταιρείες διαχείρισης, αποτρέποντας τις ατέρμονες διαπραγματεύσεις. Μόλις ο πολίτης υποβάλει πλήρη φάκελο, ο πιστωτής οφείλει εντός τριών μηνών να καταθέσει τεκμηριωμένη, βιώσιμη πρόταση ρύθμισης ή αιτιολογημένη απόρριψη. Η όλη διαδικασία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Εάν ο servicer καθυστερήσει πέραν του τριμήνου, αναστέλλονται άμεσα ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση των τόκων, ενώ ενημερώνεται η Τράπεζα της Ελλάδος για την παράβαση.

Επιπλέον, τίθεται ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορούν να ζητήσουν οι πιστωτές για διμερείς ρυθμίσεις –ποσοστό που μπορεί να μειωθεί περαιτέρω για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες– βάζοντας τέλος σε καταχρηστικές απαιτήσεις προκαταβολών που έφταναν έως και το 50% της οφειλής. Παράλληλα, οι δανειολήπτες αποκτούν το δικαίωμα να λαμβάνουν εντός 45 ημερών πλήρη, αναλυτική εικόνα του ιστορικού του δανείου τους χωρίς καμία επιβάρυνση, με ποινή αναστολής της τοκοφορίας σε περίπτωση άρνησης των διαχειριστών.

Ισχυρή προστασία για τους συνεπείς οφειλέτες

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους πολίτες που εξυπηρετούν τις ρυθμίσεις τους. Όσο τηρείται μια ενεργή συμφωνία, απαγορεύεται ρητά οποιαδήποτε καταγγελία σύμβασης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού. Τυχόν παράνομες πράξεις εκτέλεσης κρίνονται αυτοδικαίως άκυρες, επιφέρουν διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ, ενώ ο δανειολήπτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις. Τέλος, τρεις μήνες πριν από οποιονδήποτε προγραμματισμένο πλειστηριασμό, ο πιστωτής καθίσταται υποχρεωμένος να υποβάλει στον οφειλέτη κατάλληλη και βιώσιμη πρόταση ρύθμισης.