Αυτοάνοσα νοσήματα: Γιατί οι γυναίκες ακούνε συχνότερα ότι τα συμπτώματά τους είναι «ψυχολογικά»

Ένα διαχρονικό και ανησυχητικό φαινόμενο στον χώρο της υγειονομικής περίθαλψης έρχεται να επιβεβαιώσει νέα επιστημονική μελέτη: οι γυναίκες που πάσχουν από αυτοάνοσα νοσήματα αντιμετωπίζουν σημαντικά μεγαλύτερη προκατάληψη σε σχέση με τους άνδρες, καθώς έχουν έως και 74% περισσότερες πιθανότητες να ακούσουν από τους γιατρούς ότι τα σωματικά τους συμπτώματα οφείλονται σε ψυχολογικούς ή ψυχοσωματικούς παράγοντες. Η έρευνα, την οποία εκπόνησαν επιστήμονες από τα Πανεπιστήμια του Κέιμπριτζ και της Ανατολικής Αγγλίας, καταδεικνύει τις βαθιές έμφυλες ανισότητες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τη διαγνωστική διαδικασία.

Έρευνα σε 6.600 ασθενείς αποκαλύπτει σοβαρές καθυστερήσεις

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό The Lancet eClinicalMedicine, βασίστηκε σε στοιχεία από περισσότερους από 6.600 ανθρώπους με αυτοάνοσες παθήσεις, στην πλειονότητά τους γυναίκες από το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια απογοητευτική πραγματικότητα για τις γυναίκες ασθενείς, οι οποίες όχι μόνο βλέπουν τα παράπονά τους να υποβαθμίζονται, αλλά έρχονται αντιμέτωπες με δραματικές καθυστερήσεις στην έναρξη της κατάλληλης θεραπείας.

Ενώ οι άνδρες συμμετέχοντες ανέφεραν ότι κατά μέσο όρο χρειάστηκαν λιγότερους από τρεις μήνες για να λάβουν ακριβή διάγνωση, για τις γυναίκες το αντίστοιχο διάστημα κυμαινόταν από ένα έως δύο χρόνια. Η επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, Μέλανι Σλόαν, τόνισε τη σοβαρότητα του ζητήματος, υπογραμμίζοντας ότι «αυτές οι λανθασμένες διαγνώσεις μπορεί να έχουν μακροχρόνιες και επιβαρυντικές συνέπειες στη σωματική και ψυχική υγεία των γυναικών».

Τα συμπτώματα που παρερμηνεύονται και οι συχνότερες παθήσεις

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περίπου ένας στους δέκα ανθρώπους πάσχει από κάποιο αυτοάνοσο νόσημα. Οι καταστάσεις αυτές αναπτύσσονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται εσφαλμένα στους υγιείς ιστούς του οργανισμού, προκαλώντας μια σειρά από διάχυτα συμπτώματα, όπως χρόνια κόπωση, μυοσκελετικούς πόνους, εξανθήματα και φλεγμονές. Ακριβώς επειδή αυτά τα σημάδια είναι συχνά μη ειδικά, τείνουν να αποδίδονται λανθασμένα σε άγχος ή κατάθλιψη όταν εκδηλώνονται σε γυναίκες.

Μεταξύ των συμμετεχόντων στη μελέτη, σχεδόν το 25% των γυναικών έπασχε από αυτοάνοση διαταραχή του θυρεοειδούς αδένα, όπως η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο ή η νόσος Γκρέιβς. Παράλληλα, μία στις επτά γυναίκες είχε διαγνωστεί με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, μια χρόνια και δυνητικά απειλητική ασθένεια που απαιτεί άμεση και εξειδικευμένη ιατρική παρέμβαση.

Η ανάγκη για αλλαγή στάσης στην ιατρική κοινότητα

Η συστηματική απόρριψη των συμπτωμάτων ως «ψυχοσωματικών» δεν καθυστερεί απλώς την ανακούφιση του ασθενούς, αλλά επιτρέπει στην υποκείμενη νόσο να εξελιχθεί ανεξέλεγκτα, προκαλώντας συχνά μη αναστρέψιμες οργανικές βλάβες. Παράλληλα, εντείνει το αίσθημα απομόνωσης και ανασφάλειας των ασθενών απέναντι στα συστήματα υγείας.

Τα συμπεράσματα των ερευνητών αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη για ουσιαστική ενημέρωση και εκπαίδευση των ιατρών πρωτοβάθμιας φροντίδας, προκειμένου να εξαλειφθούν τα ασυνείδητα έμφυλα στερεότυπα και να διασφαλιστεί η έγκαιρη, ισότιμη και επιστημονικά τεκμηριωμένη αντιμετώπιση κάθε ασθενούς.