OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Για έκτο διαδοχικό τρίμηνο, η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δομικό και ανησυχητικό φαινόμενο: τα νοικοκυριά ξοδεύουν σταθερά περισσότερα από όσα κερδίζουν. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για το πρώτο τρίμηνο του 2026, το ποσοστό ακαθάριστης αποταμίευσης των νοικοκυριών διαμορφώθηκε στο -3,3%. Η παγίωση αυτής της αρνητικής αποταμίευσης αναδεικνύει την αδυναμία των πολιτών να ανταποκριθούν στις τρέχουσες ανάγκες τους αποκλειστικά από το διαθέσιμο εισόδημά τους, αναγκάζοντάς τους να καταφεύγουν σε απομείωση παλαιότερων αποταμιεύσεων ή ακόμα και στον δανεισμό.
Η κρίσιμη αυτή κατάσταση δεν αποτελεί απλώς μια συγκυριακή παρέκκλιση, αλλά συνέπεια της διεύρυνσης της ψαλίδας μεταξύ εισοδημάτων και καταναλωτικών δαπανών. Ειδικότερα, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 2% φτάνοντας τα 39,13 δισ. ευρώ, ωστόσο η τελική καταναλωτική δαπάνη εκτινάχθηκε με ταχύτερους ρυθμούς, σημειώνοντας άνοδο 4,7% και αγγίζοντας τα 40,4 δισ. ευρώ. Ο βασικός υπαίτιος πίσω από αυτή τη δυναμική είναι ο επίμονος πληθωρισμός, ο οποίος λειτουργεί ως ένας αόρατος φόρος, διαβρώνοντας συστηματικά την πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών. Η ακρίβεια σε βασικά αγαθά, ενέργεια και κυρίως στο κόστος στέγασης απορροφά το σύνολο των διαθέσιμων πόρων.
Πέρα από τις πληθωριστικές πιέσεις, το πρόβλημα επιτείνεται από διαρθρωτικές παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, όπως η φοροδιαφυγή και η απόκρυψη εισοδημάτων. Η μαύρη οικονομία στρεβλώνει τα επίσημα δεδομένα και δημιουργεί άνισες συνθήκες, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους που αδυνατούν να αποκρύψουν τα έσοδά τους. Η παρατεταμένη αυτή κατάσταση δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για το μέλλον, επηρεάζοντας κρίσιμους τομείς όπως η επαρκής διαβίωση κατά τη συνταξιοδότηση και η αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος, γεγονός που καθιστά επιτακτική τη χάραξη στοχευμένων οικονομικών πολιτικών και κινήτρων αποταμίευσης.
