Αμερικανική οικονομία: Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» του δημόσιου χρέους μετά τις εκλογές

Η σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών τόσο στη Γερουσία όσο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων αναδιαμορφώνει το πολιτικό σκηνικό στην Ουάσιγκτον, επαναφέροντας ωστόσο στο επίκεντρο τον μεγαλύτερο «ελέφαντα στο δωμάτιο» για την αμερικανική οικονομία: το εκρηκτικό δημόσιο χρέος και τη νέα μάχη για το ανώτατο όριο δανεισμού της χώρας. Με το συνολικό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών να έχει ήδη υπερβεί το ιστορικό ορόσημο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, οι επενδυτές παρακολουθούν με έκδηλη ανησυχία τις δημοσιονομικές ισορροπίες, καθώς οι τριγμοί στην αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων έχουν ήδη αρχίσει να εκδηλώνονται.

Η κρίσιμη διαπραγμάτευση για το ανώτατο όριο χρέους

Το ανώτατο όριο δανεισμού έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε ισχυρό μοχλό πολιτικής πίεσης, οδηγώντας επανειλημμένα σε αναστολές λειτουργίας του ομοσπονδιακού κράτους (government shutdown). Παρότι η κυβέρνηση δεν αναμένεται να αγγίξει το όριο πριν από τα τέλη του επόμενου έτους, η αποκαλούμενη «ημερομηνία Χ» αναμένεται να αποτελέσει βασικό διαπραγματευτικό χαρτί. Μια αποτυχία έγκαιρης συμφωνίας θα έθετε σε άμεσο κίνδυνο τη δυνατότητα του Υπουργείου Οικονομικών να εξυπηρετήσει τις οφειλές του κράτους.

«Οι Δημοκρατικοί διαθέτουν πλέον σημαντικά διαπραγματευτικά ατού όσον αφορά το ανώτατο όριο χρέους», επισημαίνει ο Μάικλ Ρέινολντς, αντιπρόεδρος επενδυτικής στρατηγικής στην Glenmede. Ο ίδιος εκτιμά ότι ένα σενάριο πραγματικής στάσης πληρωμών παραμένει εξαιρετικά απίθανο, ωστόσο προειδοποιεί πως όσο η πολιτική αντιπαράθεση οδηγείται στα άκρα, τόσο θα αυξάνεται η νευρικότητα στις διεθνείς αγορές.

Τα βραχυπρόθεσμα ορόσημα και οι πιέσεις στις αγορές

Στο άμεσο μέλλον, το ενδιαφέρον εστιάζεται στην κρίσιμη προθεσμία της 11ης Δεκεμβρίου, οπότε και το Κογκρέσο οφείλει να εγκρίνει τη χρηματοδότηση του κράτους. Παρά τα σενάρια που ήθελαν τους Ρεπουμπλικάνους να επιχειρούν αύξηση του ορίου πριν από τη смеνα σκυτάλης τον Ιανουάριο, αναλυτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις. Ο Ντάστιν Ριντ, επικεφαλής στρατηγικής σταθερού εισοδήματος στην Mackenzie Financial, θεωρεί μάλλον απίθανο ένα τέτοιο ενδεχόμενο, δεδομένου του εύρους της εκλογικής νίκης των Δημοκρατικών.

Εάν δεν υπάρξει άμεση διευθέτηση, οι αγορές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μια παρατεταμένη σύγκρουση. Όπως σημειώνει ο Βέιλ Χάρτμαν, αναλυτής επιτοκίων στην καναδική επενδυτική τράπεζα BMO, μια τέτοια εξέλιξη εντείνει τον κίνδυνο νέας υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας των ΗΠΑ, δημιουργώντας στρεβλώσεις στις τιμές των τίτλων και οξύνοντας τη μεταβλητότητα στις αγορές μετρητών και συμφωνιών επαναγοράς (repos).

Δημοσιονομικό αδιέξοδο και προοπτικές της οικονομίας

Αναλυτές της UBS εκτιμούν ότι οι Δημοκρατικοί θα επιδιώξουν να συνδέσουν το όριο χρέους με πρόσθετες παροχές για κοινωνικά προγράμματα, όπως το Medicaid και τη στέγαση. Μια τέτοια συμβιβαστική λύση θα μπορούσε μεν να τονώσει βραχυπρόθεσμα την οικονομική δραστηριότητα, αλλά ταυτόχρονα θα διεύρυνε τα ελλείμματα πέραν των αρχικών προβλέψεων του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου, μπλοκάροντας παράλληλα σχέδια για φοροελαφρύνσεις.

Την ίδια ώρα, μεγάλοι διεθνείς οίκοι τηρούν στάση αναμονής. Η Moody’s υπογραμμίζει πως η γενική δημοσιονομική πορεία της χώρας δεν πρόκειται να μεταβληθεί ουσιαστικά, καθώς οι κινητήριες δυνάμεις της χρέωσης —όπως οι ανελαστικές δαπάνες, το δημογραφικό και το αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης τόκων— παραμένουν αναλλοίωτες. Στο ίδιο μήκος κύματος, η BlackRock Investment Institute προειδοποιεί ότι ο κατακερματισμός της εξουσίας απλώς αυξάνει τον κίνδυνο λειτουργικών αδιεξόδων για το αμερικανικό κράτος.