Ακρίβεια: Διπλό «καπέλο» σε γαλακτοκομικά, κρέας και ψάρια – Το «καμπανάκι» για τις τιμές στο ράφι

Σε τροχιά συνεχών ανατιμήσεων παραμένουν βασικά καταναλωτικά αγαθά, με τις αυξήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ και τα σημεία λιανικής πώλησης να ξεπερνούν συχνά κατά πολύ τη δικαιολογημένη άνοδο του κόστους παραγωγής. Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί ένα ιδιότυπο διπλό «καπέλο» επιβάρυνσης για τους καταναλωτές, πλήττοντας καίρια τα νοικοκυριά σε είδη πρώτης ανάγκης.

Την ανησυχητική αυτή τάση ανέλυσε η διδάκτωρ Διεθνούς Επιχειρείν του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Δάφνη Γρηγοριάδη, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά 90,1» και την εκπομπή «Πρώτο πρωινό» με τον δημοσιογράφο Αλέξανδρο Κλώσσα. Σύμφωνα με την κ. Γρηγοριάδη, η απόκλιση μεταξύ του πραγματικού κόστους παραγωγής και της τελικής τιμής διάθεσης καταγράφεται εντονότερα σε βασικές διατροφικές κατηγορίες.

Οι κατηγορίες στο επίκεντρο των υπερβολικών ανατιμήσεων

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το διπλό «καπέλο» τιμών εντοπίζεται κυρίως στα γαλακτοκομικά προϊόντα, στα νωπά κρέατα καθώς και στα νωπά ψάρια. Πρόκειται για αγαθά ανελαστικής ζήτησης, τα οποία αποτελούν τη βάση του καθημερινού οικογενειακού τραπεζιού και απορροφούν μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.

Παρά την αποκλιμάκωση που παρατηρείται κατά περιόδους σε επιμέρους συντελεστές, όπως οι διεθνείς τιμές ορισμένων πρώτων υλών ή το κόστος ενέργειας και μεταφορών, οι τιμές λιανικής σε αυτά τα προϊόντα όχι μόνο δεν υποχωρούν ανάλογα, αλλά συχνά καταγράφουν νέες αυξήσεις. Η διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους σε διάφορα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας συντηρεί τις πληθωριστικές πιέσεις στην κατανάλωση.

Η δυσαναλογία κόστους παραγωγής και τελικής τιμής

Όπως επισημάνθηκε, η τελική επιβάρυνση που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά από τις αντικειμενικές δυσκολίες της παραγωγικής διαδικασίας. Η απόσταση ανάμεσα στην τιμή που εισπράττει ο παραγωγός στο χωράφι ή στην κτηνοτροφική μονάδα και στην τιμή που αναγράφεται στην ετικέτα του ραφιού συνεχίζει να διευρύνεται.

Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί έντονες στρεβλώσεις στην αγορά, καθώς οι παραγωγοί συχνά πιέζονται από το αυξημένο κόστος ζωοτροφών και ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα οι καταναλωτές βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να εξανεμίζεται από τις διογκωμένες τελικές τιμές.

Συνεχής πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό

Η συσσώρευση αυτών των ανατιμήσεων εντείνει τη δυσκολία διαχείρισης του οικογενειακού προϋπολογισμού, αναγκάζοντας τους πολίτες να περιορίσουν τις ποσότητες ή να στραφούν σε φθηνότερες επιλογές χαμηλότερης ποιότητας. Η ανάγκη εντατικοποίησης των ελέγχων σε όλο το μήκος της αλυσίδας διακίνησης τροφίμων παραμένει επιτακτική, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαφάνεια και να περιοριστούν τα φαινόμενα αδικαιολόγητων επιβαρύνσεων στα βασικά είδη διατροφής.