Τουρκία: Ψηφίστηκε η απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών – Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Σε μια ριζική αναμόρφωση του ψηφιακού της τοπίου προχωρά η Τουρκία, θεσπίζοντας ένα από τα αυστηρότερα ρυθμιστικά πλαίσια παγκοσμίως για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Μετά τη δημοσίευση του σχετικού κανονισμού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, τίθεται σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου η καθολική απαγόρευση πρόσβασης στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών.

Η νομοθετική πρωτοβουλία της Άγκυρας εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση περιορισμού της έκθεσης των ανηλίκων σε επιβλαβές διαδικτυακό περιεχόμενο και στην εξάρτηση από τις οθόνες. Το νέο πλαίσιο μεταφέρει το βάρος της ευθύνης απευθείας στους τεχνολογικούς κολοσσούς, οι οποίοι υποχρεούνται πλέον να υιοθετήσουν αυστηρά πρωτόκολλα ταυτοποίησης και εκτεταμένα εργαλεία γονικής εποπτείας.

Επαλήθευση ηλικίας μέσω του κρατικού e-Devlet

Κεντρικός πυλώνας της νέας νομοθεσίας αποτελεί ο υποχρεωτικός μηχανισμός πιστοποίησης ηλικίας, ο οποίος καθιστά αδύνατη τη δημιουργία λογαριασμού από άτομα κάτω των 15 ετών. Για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των ψευδών δηλώσεων ηλικίας, η επαλήθευση δεν θα επαφίεται στην αυτοδήλωση του χρήστη αλλά θα πραγματοποιείται μέσω της επίσημης κρατικής ψηφιακής πύλης e-Devlet.

Σύμφωνα με τις ρυθμιστικές αρχές, η διαδικασία έχει σχεδιαστεί με τρόπο που διασφαλίζει τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών. Το σύστημα e-Devlet θα επιβεβαιώνει στις ψηφιακές πλατφόρμες αποκλειστικά και μόνο την ηλικιακή κατηγορία του αιτούντος, χωρίς να κοινοποιεί την πραγματική του ταυτότητα ή ευαίσθητα στοιχεία του φακέλου του στις εταιρείες τεχνολογίας.

Αυστηροί κανόνες και περιορισμοί για τους εφήβους άνω των 15

Ακόμη και για τους εφήβους που έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους και αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το περιβάλλον χρήσης αλλάζει δραστικά. Οι λογαριασμοί των ανηλίκων θα είναι εξ ορισμού ιδιωτικοί, διασφαλίζοντας ότι το περιεχόμενό τους δεν θα είναι προσβάσιμο σε αγνώστους.

Επιπλέον, ο νόμος επιβάλλει στοχευμένες απαγορεύσεις σε λειτουργίες που θεωρούνται υψηλού κινδύνου:

• Απαγορεύονται ρητά οι ζωντανές μεταδόσεις (live streaming) από ανηλίκους.
• Αποκλείονται οι εξατομικευμένες και στοχευμένες διαφημίσεις προς αυτούς τους χρήστες.
• Η ανταλλαγή άμεσων μηνυμάτων (direct messages) περιορίζεται αυστηρά μόνο σε επαφές τις οποίες οι ίδιοι ακολουθούν.
• Οι λίστες των ακολούθων παραμένουν κρυφές από τρίτους χρήστες.

Ενισχυμένος γονικός έλεγχος και μεταβατική περίοδος έως το 2027

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της οικογένειας, καθώς οι πλατφόρμες οφείλουν να ενσωματώσουν εξελιγμένα εργαλεία γονικού ελέγχου. Οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν τις παραμέτρους ασφαλείας, να θέτουν ημερήσια χρονικά όρια στη χρήση των εφαρμογών, καθώς και να εγκρίνουν ή να απορρίπτουν οποιαδήποτε οικονομική συναλλαγή εντός των εφαρμογών.

Για τους υφιστάμενους χρήστες προβλέπεται σαφής μεταβατική περίοδος. Όλοι οι ενεργοί λογαριασμοί στη χώρα θα πρέπει να έχουν περάσει από τη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου 2027. Με την εκπνοή της προθεσμίας, οποιοσδήποτε λογαριασμός διαπιστωθεί ότι ανήκει σε παιδί κάτω των 15 ετών θα διαγράφεται οριστικά, σηματοδοτώντας την πλήρη εφαρμογή του νέου ψηφιακού καθεστώτος.