Το μεγάλο λάθος της ευρωπαϊκής σκληρής Δεξιάς με τον Πούτιν: Η κατάρρευση μιας πολιτικής ψευδαίσθησης

Για περισσότερο από μία δεκαετία, σημαντικά τμήματα της ευρωπαϊκής σκληρής Δεξιάς έβλεπαν στο πρόσωπο του Βλαντίμιρ Πούτιν έναν ισχυρό σύμμαχο. Η Μόσχα προβαλλόταν συστηματικά ως το τελευταίο οχυρό των παραδοσιακών, χριστιανικών αξιών απέναντι σε μια Δύση που, κατά την άποψή τους, βρισκόταν σε πολιτισμική και ηθική παρακμή. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η πραγματικότητα του ρωσικού καθεστώτος αποδεικνύουν σήμερα ότι αυτή η προσέγγιση βασίστηκε σε έναν θεμελιώδη στρατηγικό και ιδεολογικό υπολογισμό λάθους.

Η κατασκευή του αφηγήματος περί «υπερασπιστή της παράδοσης»

Το Κρεμλίνο επένδυσε συνειδητά στη ρητορική του συντηρητισμού, προωθώντας διεθνώς την εικόνα μιας Ρωσίας που αντιστέκεται στον φιλελευθερισμό, την παγκοσμιοποίηση και τις σύγχρονες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις. Αυτή η στρατηγική βρήκε ευήκοα ώτα σε πολλά ευρωπαϊκά δεξιά και εθνικιστικά κόμματα, τα οποία είδαν στον Ρώσο πρόεδρο έναν ιδεολογικό καθοδηγητή και ένα αντίβαρο στις πολιτικές των Βρυξελλών και της Ουάσιγκτον.

Η πραγματικότητα εντός της Ρωσίας, ωστόσο, απέχει παρασάγγας από το εξιδανικευμένο μοντέλο που καλλιεργήθηκε. Τα κοινωνικά και δημογραφικά δεδομένα της χώρας –μεταξύ των οποίων τα υψηλά ποσοστά διαζυγίων και εκτρώσεων, καθώς και τα έντονα φαινόμενα κοινωνικής αποσύνθεσης– καταδεικνύουν ότι η προστασία των χριστιανικών αξιών υπήρξε πρωτίστως ένα εργαλείο πολιτικού μάρκετινγκ και άσκησης επιρροής στο εξωτερικό, παρά μια βιωμένη εσωτερική πραγματικότητα.

Η γεωπολιτική αφύπνιση και οι νέες συμμαχίες της Μόσχας

Η εισβολή στην Ουκρανία και η επακόλουθη απομόνωση της Ρωσίας από το διεθνές σύστημα διέλυσαν οριστικά τις όποιες αυταπάτες. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν ηγείται ενός κινήματος αναγέννησης του ευρωπαϊκού συντηρητισμού, αλλά ενός αυταρχικού, αναθεωρητικού σχεδίου που στρέφεται ευθέως κατά της ευρωπαϊκής ασφάλειας και σταθερότητας.

Παράλληλα, οι στενές στρατηγικές συμμαχίες που έχει συνάψει η Μόσχα με κράτη όπως το Ιράν και η Βόρεια Κορέα, καθώς και η πλήρης οικονομική της εξάρτηση από την Κίνα, έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τα συμφέροντα και τις αρχές που επικαλείται η ευρωπαϊκή Δεξιά. Ο αυταρχικός κρατισμός και η καταστολή των ελευθεριών στη Ρωσία δεν αποτελούν πρότυπο για καμία ευρωπαϊκή πολιτική δύναμη που επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο σε δημοκρατικά πλαίσια.

Ο αναπροσανατολισμός της ευρωπαϊκής δεξιάς σκηνής

Μπροστά σε αυτά τα δεδομένα, πολλές πολιτικές δυνάμεις του ευρωπαϊκού συντηρητικού χώρου αναγκάζονται πλέον να επανεξετάσουν τη στάση τους. Ηγετικές μορφές που επιθυμούν να αποκτήσουν κυβερνητική αξιοπιστία, όπως η Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία, έχουν επιλέξει μια ξεκάθαρη φιλοδυτική και ατλαντική τροχιά, αποστασιοποιούμενες πλήρως από τη Μόσχα.

Όσοι συνεχίζουν να προσβλέπουν στο ρωσικό καθεστώς ως «σωτήρα» των δυτικών παραδόσεων βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα στρατηγικό αδιέξοδο. Η συνειδητοποίηση ότι ο Πούτιν δεν ενδιαφέρεται για τη διάσωση της ευρωπαϊκής κληρονομιάς, αλλά για τη διάβρωση των ευρωπαϊκών θεσμών, αποτελεί ίσως το πιο σκληρό, αλλά αναγκαίο μάθημα για τη σύγχρονη ευρωπαϊκή Δεξιά.