Τεχνητή Νοημοσύνη: Τι πρέπει να συμβεί για να αποδώσει το στοίχημα των τρισεκατομμυρίων

Η κούρσα για την κυριαρχία στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες κεφαλαιουχικές επενδύσεις στην παγκόσμια οικονομική ιστορία. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί, γνωστοί ως hyperscalers—στους οποίους περιλαμβάνονται οι Alphabet, Microsoft, Amazon, Meta και Oracle—αναμένεται να δαπανήσουν περίπου 750 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος για την κατασκευή υποδομών και data centers. Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές ανακοινώσεις, οικονομολόγοι και αναλυτές αρχίζουν να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που ελλοχεύουν εάν η επενδυτική αυτή έκρηξη δεν αποφέρει άμεσα καρπούς.

Το χάσμα μεταξύ τεράστιων δαπανών και τρεχόντων εσόδων

Το βασικό πρόβλημα που επισημαίνουν οι ειδικοί είναι η έντονη δυσαναλογία μεταξύ των εξόδων και των πραγματικών εσόδων. Ενώ οι επενδύσεις σε υποδομές κινούνται σε επίπεδα ρεκόρ και ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 5 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα στην επόμενη τετραετία, τα συνολικά ετήσια έσοδα από υπηρεσίες AI υπολογίζονται φέτος μόλις στα 150 με 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Όπως υπογραμμίζει ο Γκάρι Γκένσλερ, καθηγητής στο Sloan School του MIT και πρώην επικεφαλής της SEC, το κόστος των επενδύσεων δεν συνοδεύεται ακόμη από ανάλογα έσοδα.

Η πίεση αρχίζει ήδη να αποτυπώνεται στα ταμειακά διαθέσιμα των εταιρειών. Ακόμη και η Alphabet, η οποία ιστορικά διατηρεί τεράστια ταμειακά αποθέματα, κατέγραψε αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές ύψους περίπου 5,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων πρόσφατα, εξαιτίας των μαζικών δαπανών για AI υποδομές—το πρώτο σχετικό έλλειμμα από την είσοδο της Google στο χρηματιστήριο το 2004.

Η ανάγκη για άλμα παραγωγικότητας 2,7 φορές έως το 2030

Σύμφωνα με μελέτη της Τζέσικα Γουόκτερ, καθηγήτριας χρηματοοικονομικών στο Wharton School του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και πρώην επικεφαλής οικονομολόγου της SEC, οι δαπάνες των hyperscalers θα φτάσουν τα 1,1 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2027. Για να καταστεί βιώσιμη αυτή η επένδυση και να επιτευχθεί απόσβεση έως το 2030—λαμβάνοντας υπόψη το κόστος κεφαλαίου, μια απόδοση 15% και τις αποσβέσεις—οι εταιρείες θα πρέπει να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους κατά 2,7 φορές.

Μια τέτοια επιτάχυνση παραγωγικότητας είναι εφικτή, αλλά συνιστά ιστορικό άθλο, καθώς συμπυκνώνει σε λίγα μόλις χρόνια την οικονομική ανάπτυξη που σημειώθηκε κατά την έκρηξη της πληροφορικής στις ΗΠΑ σε διάστημα μιας δεκαετίας. Εάν αυτό το άλμα δεν υλοποιηθεί, η Γουόκτερ προειδοποιεί ότι η σημερινή επέκταση υποδομών κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως η μεγαλύτερη εσφαλμένη κατανομή κεφαλαίων όλων των εποχών.

Αυξανόμενος δανεισμός και μακροοικονομικοί κίνδυνοι

Το ρίσκο δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους ισολογισμούς των τεχνολογικών κολοσσών. Οι εταιρείες καταφεύγουν όλο και περισσότερο σε δανεισμό για να χρηματοδοτήσουν τα νέα megaprojects, διοχετεύοντας το χρηματοοικονομικό ρίσκο στο ευρύτερο τραπεζικό και πιστωτικό σύστημα. Καθώς οι επενδύσεις αυτές προσεγγίζουν το 3% του αμερικανικού ΑΕΠ, ενδεχόμενη επιβράδυνση της ζήτησης ή στροφή των επιχειρήσεων σε φθηνότερα, αποδοτικότερα μοντέλα θα μπορούσε να αφήσει τις επιχειρήσεις αντιμέτωπες με υπέρογκες δανειακές υποχρεώσεις και ακριβά, αναξιοποίητα data centers.