Συναγερμός στην Ευρωζώνη: Η ΕΚΤ εξετάζει το «όπλο» του TPI μπροστά στη γαλλική κρίση

Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται η Φρανκφούρτη, καθώς η οξεία πολιτική και δημοσιονομική αναταραχή στη Γαλλία απειλεί να πυροδοτήσει μια νέα κρίση χρέους στην Ευρωζώνη. Προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος ενός επικίνδυνου ντόμινο μετάδοσης στην υπόλοιπη ζώνη του ευρώ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εξετάζει πλέον σοβαρά την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Προστασίας της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI), του έκτακτου εργαλείου αγοράς ομολόγων που θεσπίστηκε το καλοκαίρι του 2022.

Εκτόξευση των αποδόσεων και φόβοι για ντόμινο στην Ευρωζώνη

Οι αγορές ομολόγων καταγράφουν ήδη έντονους τριγμούς. Τα ασφάλιστρα κινδύνου της Γαλλίας σκαρφάλωσαν στις 145 μονάδες βάσης, ενώ η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου άγγιξε το 4,85%, πλησιάζοντας επικίνδυνα το ψυχολογικό φράγμα του 5%. Το παράδοξο στοιχείο που υπογραμμίζει το μέγεθος του προβλήματος είναι ότι το Παρίσι δανείζεται πλέον με υψηλότερες αποδόσεις από ό,τι η Ελλάδα ή η Ιταλία, αναβιώνοντας μνήμες από τις χειρότερες στιγμές της ευρωπαϊκής κρίσης.

Το βασικότερο πρόβλημα έγκειται στο δυσθεώρητο μέγεθος του γαλλικού δημόσιου χρέους, το οποίο έχει ανέλθει στα 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ ή περίπου στο 120% του ΑΕΠ. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με μικρότερες οικονομίες της περιφέρειας στο παρελθόν, η δεύτερη ισχυρότερη οικονομία της ζώνης του ευρώ θεωρείται απλώς «πολύ μεγάλη για να διασωθεί» με τα κλασικά προγράμματα στήριξης, γεγονός που καθιστά μια πιθανή παρέμβαση της ΕΚΤ αναπόφευκτη.

Το εργαλείο του TPI και οι αυστηροί όροι της Φρανκφούρτης

Το TPI σχεδιάστηκε ειδικά για να αντιμετωπίζει αδικαιολόγητες και άτακτες πιέσεις στις αγορές κρατικών τίτλων, διασφαλίζοντας την ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Ωστόσο, η ενεργοποίησή του δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία. Η κεντρική τράπεζα έχει θέσει αυστηρές προϋποθέσεις, όπως η τήρηση του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, η ύπαρξη βιώσιμων δημόσιων οικονομικών και η εφαρμογή υγιών μακροοικονομικών πολιτικών.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η Γαλλία πληροί αυτά τα κριτήρια υπό τις παρούσες συνθήκες. Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά πολιτική κρίση και ακραίο κοινοβουλευτικό κατακερματισμό, με την κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί να δίνει μάχη επιβίωσης για την έγκριση του προϋπολογισμού. Οικονομικοί αναλυτές, μεταξύ των οποίων ο Μουτζτάμπα Ραχμάν του Eurasia Group, προειδοποιούν ότι η αποτυχία πολιτικής συναίνεσης και η αδυναμία ελέγχου του ελλείμματος ενδέχεται να οδηγήσουν τη χώρα σε έναν φαύλο κύκλο εκτίναξης του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.

Ο εφιάλτης των δανειακών αναγκών για το Παρίσι

Η πίεση αναμένεται να κλιμακωθεί, καθώς οι βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτικές απαιτήσεις της χώρας παραμένουν τεράστιες. Η Γαλλία καλείται να αντλήσει κεφάλαια-ρεκόρ ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από τις αγορές για την κάλυψη των ελλειμμάτων και την αναχρηματοδότηση παλαιότερων δανείων. Με τα επιτόκια να κινούνται σε πολυετή υψηλά, κάθε νέα έκδοση απειλεί να επιβαρύνει δυσανάλογα τον προϋπολογισμό, καθιστώντας την παρέμβαση της ΕΚΤ μέσω του TPI ως τη μόνη ρεαλιστική γραμμή άμυνας για τη σταθερότητα του κοινού νομίσματος.