Στα άκρα η σύγκρουση ΗΠΑ και ΕΕ: Προειδοποιήσεις για αντίποινα με αφορμή το Starlink

Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης εισέρχονται οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Βρυξελλών στον τομέα της τεχνολογίας, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες προειδοποιούν ευθέως την Ευρωπαϊκή Ένωση για σοβαρά οικονομικά αντίποινα. Στο επίκεντρο της νέας διατλαντικής διαμάχης, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, βρίσκονται οι δορυφορικές επικοινωνίες του δικτύου Starlink, η αγορά του cloud, η τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και οι αυστηροί ευρωπαϊκοί κανονισμοί απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς.

Η διαμάχη για τις δορυφορικές συχνότητες και το Starlink

Την προειδοποίηση διατύπωσε απερίφραστα ο Αμερικανός πρεσβευτής στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ενδέχεται να υποστούν σκληρές συνέπειες στην αμερικανική αγορά εάν η Ευρώπη επιμείνει σε μέτρα προστατευτισμού. Αφορμή για την κλιμάκωση της έντασης αποτελεί η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δεσμεύσει τμήμα του ραδιοφάσματος συχνοτήτων υπέρ των ευρωπαϊκών παρόχων, με στόχο τη σύνδεση των smartphones απευθείας με δορυφόρους.

Η πρωτοβουλία αυτή θέτει σαφείς περιορισμούς στην πρόσβαση παρόχων από τρίτες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα. Ανάμεσα στις επηρεαζόμενες οντότητες είναι η SpaceX του Έλον Μασκ, η οποία λειτουργεί την πλατφόρμα Starlink. Αν και δεν πρόκειται για καθολική απαγόρευση της υπηρεσίας στην ευρωπαϊκή επικράτεια, η SpaceX αντέδρασε έντονα. Η εταιρεία προειδοποίησε ότι τέτοιοι φραγμοί ενδέχεται να αποσταθεροποιήσουν τη συνδεσιμότητα ακόμη και στην Ουκρανία, όπου το δίκτυό της διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στις στρατιωτικές και πολιτικές επικοινωνίες από την έναρξη της ρωσικής εισβολής.

Ψηφιακή κυριαρχία και ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ

Από την πλευρά της, η Κομισιόν υπερασπίζεται την πολιτική της, επισημαίνοντας ότι στοχεύει στην αποτροπή μονοπωλιακών πρακτικών, στην είσοδο νέων ευρωπαϊκών παικτών και στη μείωση των κρίσιμων εξαρτήσεων. Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες τροφοδοτούνται έντονα από την επιστροφή και την απρόβλεπτη πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η Ευρώπη φοβάται την εξάρτηση στρατηγικών υποδομών από αμερικανικές εταιρείες.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η νομοθετική πρωτοβουλία Cloud and AI Development Act, η οποία εισάγει κριτήρια ψηφιακής κυριαρχίας στις ευαίσθητες υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, ώστε να αναπτυχθούν εγχώριες εναλλακτικές. Ο Άντριου Πάζντερ, αν και αναγνώρισε το δικαίωμα προστασίας ευαίσθητων κρατικών δεδομένων, κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι χρησιμοποιούν κανονισμούς όπως το Digital Markets Act όχι για τη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού, αλλά για την είσπραξη προστίμων δισεκατομμυρίων και τον αθέμιτο παραγκωνισμό των αμερικανικών επιχειρήσεων.

Το γεωπολιτικό δίλημμα των Βρυξελλών

Η Ουάσιγκτον αντιπροτείνει ένα κοινό διατλαντικό μέτωπο απέναντι στην τεχνολογική άνοδο της Κίνας, εστιάζοντας σε στρατηγικούς τομείς αιχμής όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι κβαντικοί υπολογιστές. Ωστόσο, για την Ευρωπαϊκή Ένωση το διακύβευμα παραμένει περίπλοκο. Οι Βρυξέλλες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για τεχνολογική αυτονόμηση και στον κίνδυνο ενός καταστροφικού εμπορικού πολέμου με τον στενότερο στρατηγικό τους εταίρο.