Ρωσία: Μείωση στα κρατικά έσοδα από το πετρέλαιο παρά το ράλι των διεθνών τιμών

Σημαντική κάμψη καταγράφουν τα φορολογικά έσοδα της Ρωσίας από τον κλάδο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, παρά το γεγονός ότι οι τιμές του ρωσικού αργού έχουν σημειώσει αξιοσημείωτη άνοδο στις διεθνείς αγορές. Η εξέλιξη αυτή ασκεί νέες πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό της Μόσχας, αναδεικνύοντας τις παράπλευρες συνέπειες των στρατιωτικών συγκρούσεων και των περιορισμών στην παραγωγή.

Πτώση στα φορολογικά έσοδα και δημοσιονομικές πιέσεις

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Οικονομικών, τα φορολογικά έσοδα από την παραγωγή υδρογονανθράκων υποχώρησαν κατά το πρώτο εννεάμηνο του έτους στα 5,47 τρισεκατομμύρια ρούβλια (περίπου 64,43 δισεκατομμύρια δολάρια), έναντι 6,01 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.

Η υποχώρηση αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας για τη ρωσική οικονομία, καθώς ο κλάδος της ενέργειας αντιπροσωπεύει περίπου το 20% των συνολικών φορολογικών εισπράξεων του κρατικού προϋπολογισμού. Το γεγονός αυτό επιβαρύνει τις δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας, με το έλλειμμα να προβλέπεται πλέον να διαμορφωθεί στο 3% του ΑΕΠ για το 2026, μέγεθος σχεδόν διπλάσιο σε σύγκριση με τις αρχικές εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου.

Το ράλι του Urals και τα εμπόδια στις εξαγωγές

Το παράδοξο της μείωσης των εσόδων γίνεται ακόμη πιο έντονο αν αναλογιστεί κανείς την πορεία των διεθνών τιμών. Το ρωσικό αργό πετρέλαιο Urals, το κύριο εξαγωγικό προϊόν της Ρωσίας, διαπραγματευόταν στα τέλη Σεπτεμβρίου σε επίπεδα άνω των 92 δολαρίων ανά βαρέλι, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG. Η τιμή αυτή είναι υπερδιπλάσια σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, όταν το Urals πωλούνταν στα 45 δολάρια από το λιμάνι Πριμόρσκ της Βαλτικής, ενώ τον περασμένο Απρίλιο είχε αγγίξει ακόμη και τα 113,89 δολάρια ανά βαρέλι.

Ωστόσο, η διακίνηση του πετρελαίου αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα logistics. Ειδικότερα, στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, οι φορτώσεις παραμένουν κάτω από τη μέγιστη δυναμικότητα λόγω αυξημένων κινδύνων ασφαλείας από ουκρανικές επιθέσεις, αλλά και λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας δεξαμενόπλοιων.

Παραγωγή σε χαμηλό 17ετίας και νομισματικές επιδράσεις

Το βασικότερο αίτιο για την πτώση των εσόδων είναι η σημαντική συρρίκνωση των όγκων παραγωγής. Η ρωσική κυβέρνηση αναθεώρησε πτωτικά τις προβλέψεις για την παραγωγή αργού, οδηγώντας τη στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 17 ετών. Οι αλλεπάλληλες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ρωσικά διυλιστήρια ανάγκασαν τις υποδομές σε υπολειτουργία, προκαλώντας ελλείψεις και περιορίζοντας τη δραστηριότητα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του OPEC, η ημερήσια παραγωγή αργού της Ρωσίας μειώθηκε τον Αύγουστο κατά 5,6%, υποχωρώντας στα 8,718 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από 9,240 εκατομμύρια τον Ιανουάριο. Παράλληλα, η ενίσχυση του ρουβλιού κατά 9% έναντι του δολαρίου περιόρισε περαιτέρω τα φορολογικά οφέλη σε εγχώριο νόμισμα, καθώς η φορολογική βάση δεν κατάφερε να ακολουθήσει την άνοδο των τιμών σε όρους δολαρίου.