Ολική έκλειψη Ηλίου: Τι θα δουν εκατομμύρια παρατηρητές – Όσα εξηγεί η Γαλλική Ένωση Αστρονομίας

Εκατομμύρια πολίτες σε ολόκληρο τον κόσμο στρέφουν το βλέμμα τους στον ουρανό για μια σπάνια ολική έκλειψη Ηλίου, η οποία για λίγα λεπτά θα βυθίσει στο σκοτάδι τη βόρεια Ισπανία. Το εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον, με τους ειδικούς να εξηγούν τους μηχανισμούς και τα μέτρα ασφαλείας που απαιτούνται για την ασφαλή παρατήρησή του.

Σύμφωνα με τη Γαλλική Ένωση Αστρονομίας (AFA), κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης, «η Σελήνη παρεμβάλλεται ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ρίχνοντας τη σκιά της σε μια στενή λωρίδα της γήινης επιφάνειας». Όπως επισημαίνει η οργάνωση, πρόκειται για μια αξιοσημείωση φυσική σύμπτωση: παρόλο που η Σελήνη είναι 400 φορές μικρότερη από τον Ήλιο, βρίσκεται επίσης 400 φορές πιο κοντά στη Γη, με αποτέποτε οι εμφανείς διάμετροι των δύο σωμάτων να είναι ίδιες. Για μερικά λεπτά, το φως της ημέρας σβήνει εντελώς, αποκαλύπτοντας το εντυπωσιακό ηλιακό στέμμα.

Στην ισπανική πόλη του Μπούργος, για παράδειγμα, η διάρκεια της ολικής έκλειψης –δηλαδή το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο Ήλιος θα κρυφτεί πλήρως– θα διαρκέσει ακριβώς 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα. Ωστόσο, το φαινόμενο στο σύνολό του έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια, καθώς ξεκινά με μια μερική έκλειψη, ακολουθείται από την ολική και ολοκληρώνεται με μια νέα φάση μερικής έκλειψης. Στο Μπούργος, η συνολική διάρκεια υπολογίζεται σε 1 ώρα και 48 λεπτά.

Παρά το γεγονός ότι ετήσια σημειώνονται μία ή δύο εκλείψεις ηλίου, η ορατότητά τους είναι περιορισμένη. Καθώς η σκιά της Σελήνης που πέφτει στη Γη έχει πλάτος μόλις μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα, για να επαναληφθεί μια ολική έκλειψη Ηλίου από το ίδιο γεωγραφικό σημείο απαιτούνται περίπου 400 χρόνια. Παρ’ όλα αυτά, η Ισπανία θα είναι τυχερή τα επόμενα χρόνια, καθώς νέες εκλείψεις θα είναι ορατές στις 2 Αυγούστου 2027 και στις 26 Ιανουαρίου 2028 σε νοτιότερες περιοχές της χώρας.

Οι αστρονόμοι υπενθυμίζουν με έμφαση την ανάγκη λήψης προστατευτικών μέτρων. Η απευθείας θέαση του Ήλιου χωρίς προστασία εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Οι παρατηρητές οφείλουν να προμηθευτούν ειδικά γυαλιά με πιστοποίηση ISO 12312-2:2015, τα οποία φιλτράρουν πλήρως την υπεριώδη ακτινοβολία UV. Όπως τονίζει η AFA, η βλάβη στον αμφιβληστροειδή χιτώνα μπορεί να είναι ανεπανόρθωτη και να προκληθεί χωρίς ο ασθενής να αιώνα πόνο την ίδια στιγμή, καθώς ο αμφιβληστροειδής στερείται υποδοχέων πόνου.