Κόσοβο: Σε 25 χρόνια κάθειρξη καταδικάστηκε ο Χασίμ Θάτσι για εγκλήματα πολέμου

Σε μια απόφαση με ιστορικό και πολιτικό βάρος, το Ειδικό Δικαστήριο για το Κόσοβο στη Χάγη καταδίκασε σε 25 χρόνια κάθειρξη τον πρώην πρόεδρο της χώρας, Χασίμ Θάτσι. Ο άλλοτε ισχυρός άνδρας της Πρίστινας κρίθηκε ένοχος για σειρά εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, τα οποία διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της ένοπλης σύγκρουσης των ετών 1998-1999, όταν ο ίδιος διατελούσε ανώτατος πολιτικός και στρατιωτικός διοικητής του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UCK).

Το βαρύ κατηγορητήριο και η απόφαση του δικαστηρίου

Το δικαστικό σώμα έκρινε ότι ο Χασίμ Θάτσι φέρει άμεση και διοικητική ευθύνη για πράξεις που περιλαμβάνουν φόνους, βασανιστήρια, απάνθρωπη μεταχείριση, διώξεις και παράνομες κρατήσεις. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, τα εγκλήματα αυτά είχαν ως στόχο εκατοντάδες πολίτες που δεν συμμετείχαν ενεργά στις εχθροπραξίες, μεταξύ των οποίων Σέρβοι, Ρομά, καθώς και Κοσοβάροι αλβανικής καταγωγής που θεωρούνταν πολιτικοί αντίπαλοι ή συνεργάτες των σερβικών αρχών.

Η ακροαματική διαδικασία στη Χάγη υπήρξε μακρά και διεξοδική, με δεκάδες μάρτυρες να καταθέτουν υπό καθεστώς αυστηρής προστασίας. Οι δικαστές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπήρχε ένα οργανωμένο σχέδιο υπό την ηγεσία του UCK για τον έλεγχο της επικράτειας μέσω της εξόντωσης και του εκφοβισμού όσων θεωρούνταν απειλή για τους στόχους της οργάνωσης.

Η διαδρομή από το αντάρτικο στην ηγεσία του Κοσόβου

Η προσωπική διαδρομή του Χασίμ Θάτσι συνδέθηκε άρρηκτα με τη σύγχρονη ιστορία του Κοσόβου. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 αναδείχθηκε σε ηγετική μορφή του UCK, εκπροσωπώντας την οργάνωση στις διεθνείς διαπραγματεύσεις του Ραμπουγιέ. Μετά το πέρας των νατοϊκών βομβαρδισμών και την απόσυρση των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων, μεταπήδησε στην κεντρική πολιτική σκηνή, ιδρύοντας το Δημοκρατικό Κόμμα του Κοσόβου.

Ως πρωθυπουργός το 2008, ο Θάτσι ήταν εκείνος που ανέγνωσε τη διακήρυξη της μονομερούς ανεξαρτησίας του Κοσόβου, ενώ το 2016 εξελέγη πρόεδρος της χώρας. Η πολιτική του κυριαρχία έληξε απότομα τον Νοέμβριο του 2020, όταν παραιτήθηκε από το ανώτατο αξίωμα για να παραδοθεί στις δικαστικές αρχές της Χάγης μετά την επίσημη επικύρωση του κατηγορητηρίου εις βάρος του.

Πολιτικοί κραδασμοί και επιπτώσεις στα Δυτικά Βαλκάνια

Η καταδικαστική απόφαση προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Πρίστινα, όπου ο UCK εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται από μεγάλο μέρος της κοινωνίας ως σύμβολο εθνικής απελευθέρωσης. Αντίθετα, στο Βελιγράδι η απόφαση εκλαμβάνεται ως μια καθυστερημένη δικαίωση για τα θύματα της σερβικής κοινότητας.

Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα επηρεάσει το ήδη εύθραυστο κλίμα στις συνομιλίες εξομάλυνσης των σχέσεων μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποδεικνύοντας ότι οι πληγές των συγκρούσεων της δεκαετίας του 1990 παραμένουν ανοιχτές στο γεωπολιτικό τοπίο των Δυτικών Βαλκανίων.