Καμπανάκι ΔΝΤ για τις ΗΠΑ: Γιατί η ανάπτυξη δεν αρκεί για να τιθασεύσει χρέος και έλλειμμα

Σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον απηύθυνε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εκφράζοντας έντονο σκεπτικισμό για τη δημοσιονομική στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Γενική Διευθύντρια του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι τα σχέδια της νέας αμερικανικής ηγεσίας και του οικονομικού επιτελείου υπό τον Σκοτ Μπέσεντ, τα οποία βασίζονται πρωτίστως στην οικονομική επιτάχυνση, δεν επαρκούν για τη συγκράτηση των ιστορικά υψηλών ελλειμμάτων και του χρέους.

Το στοίχημα Μπέσεντ και οι αντιρρήσεις του Ταμείου

Κατά τη διάρκεια συζήτησης στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ, η κυρία Γκεοργκίεβα υπογράμμισε πως, παρότι η ισχυρή ανάπτυξη συνιστά θετικό παράγοντα, δεν μπορεί από μόνη της να επιφέρει τις αναγκαίες προσαρμογές με την ταχύτητα που απαιτείται. «Θα χρειαστούν συγκεκριμένα δημοσιονομικά μέτρα», τόνισε κατηγορηματικά, επισημαίνοντας ότι οι αμερικανικές αρχές υπερεκτιμούν τη δυναμική της οικονομικής επέκτασης ως εργαλείο εξυγίανσης.

Από την πλευρά του, ο Σκοτ Μπέσεντ και στελέχη της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζουν ότι ένας διατηρήσιμος ρυθμός ανάπτυξης άνω του 3% —ο οποίος θα τροφοδοτηθεί από την τεχνητή νοημοσύνη, την ενίσχυση της εγχώριας μεταποίησης και τις φοροελαφρύνσεις— μπορεί να αναστρέψει την πορεία της καμπύλης του χρέους προς το ΑΕΠ. Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η υποχώρηση του ελλείμματος κάτω από το 4% του ΑΕΠ, θεωρώντας ότι το δημοσιονομικό κενό έχει ήδη φτάσει στο ανώτατο σημείο του.

Στα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια το δημόσιο χρέος

Η πραγματικότητα των αριθμών, ωστόσο, παραμένει ανησυχητική. Το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ έχει ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ και υπερβαίνει πλέον τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, κινούμενο σε τροχιά κατάρριψης των ιστορικών ρεκόρ που καταγράφηκαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι διαδοχικές πολιτικές εκτεταμένων δαπανών μέσω δανεισμού —τόσο επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ με τις φοροαπαλλαγές και τα πρώτα πανδημικά πακέτα, όσο και επί Τζο Μπάιντεν με τα προγράμματα τόνωσης ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων— απέτρεψαν την ύφεση, αλλά άφησαν πίσω τους επίμονο πληθωρισμό και βαθύ δημοσιονομικό ρήγμα.

Με το έλλειμμα να εκτιμάται ότι θα υπερβεί το 6% του ΑΕΠ, αναλυτές όπως ο Μπεν Στίλ από το Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων προειδοποιούν ότι το χρέος αυξάνεται κατά 7 δισεκατομμύρια δολάρια σε ημερήσια βάση. Την ίδια στιγμή, οι πιέσεις αντανακλώνται ευθέως στην αγορά κρατικών ομολόγων, όπου οι αποδόσεις των 10ετών τίτλων διατηρούνται κοντά στο 5,2%, επίπεδα που αποτελούν υψηλά άνω των δύο δεκαετιών.

Ζοφερές προβλέψεις μέχρι το 2031

Οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ στην πρόσφατη έκθεση για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές (World Economic Outlook) απέχουν παρασάγγας από το αισιόδοξο σενάριο της Ουάσιγκτον. Το Ταμείο προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης μόλις 2,3% για τα έτη 2026 και 2027, ενώ εκτιμά ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ θα εκτοξευθεί στο 142% του ΑΕΠ έως το 2031.

Κλείνοντας, η επικεφαλής του ΔΝΤ απηύθυνε ευρύτερη έκκληση προς όλες τις κυβερνήσεις να καταρτίσουν αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια ελέγχου των δαπανών, προειδοποιώντας ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος οδεύει συνολικά προς το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ πριν από το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας.