Καιρός: Πόσο ισχυρά ήταν τελικά τα μελτέμια το φετινό καλοκαίρι – Ο Νίκος Καντερές αποτιμά τα δεδομένα

Το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από έντονες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις, αλλά και από τη γνώριμη παρουσία των βοριάδων στο Αιγαίο. Παρά την αίσθηση αρκετών πολιτών και παραθεριστών ότι οι άνεμοι ήταν ιδιαίτερα επίμονοι, τα επίσημα μετεωρολογικά στοιχεία κατέγραψαν συνολικά 16 ημέρες με ισχυρούς ανέμους. Μιλώντας στο parapolitika.gr, ο έμπειρος μετεωρολόγος Νίκος Καντερές ανέλυσε τη φύση του φαινομένου, υπογραμμίζοντας πως ο συγκεκριμένος αριθμός ημερών «δεν είναι μεγάλος» για τα κλιματολογικά δεδομένα της χώρας μας.

Πώς δημιουργούνται τα μελτέμια και γιατί ενισχύονται στο Αιγαίο

Τα μελτέμια, γνωστά από την αρχαιότητα ως «ετησίαι», αποτελούν το βασικό χαρακτηριστικό του ελληνικού θέρους, ιδιαίτερα κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Όπως εξηγεί ο κ. Καντερές, η δημιουργία τους αποτελεί απόρροια της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας πάνω από την ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Συγκεκριμένα, προκαλούνται από τον συνδυασμό των υψηλών βαρομετρικών πιέσεων που επικρατούν στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη με το εκτεταμένο θερμικό χαμηλό της νοτιοδυτικής Ασίας και της Μέσης Ανατολής.

Η διαφορά αυτή της ατμοσφαιρικής πίεσης δημιουργεί ένα ισχυρό βόρειο ρεύμα. Καθώς ο αέρας εισέρχεται στη λεκάνη του Αιγαίου, συναντά τη χαρακτηριστική γεωμορφολογία του αρχιπελάγους: τα στενά περάσματα ανάμεσα στα νησιά και τους ορεινούς όγκους λειτουργούν ως φυσικά «κανάλια», προκαλώντας το φαινόμενο της σύγκλισης και ενισχύοντας τοπικά την ένταση των ανέμων, οι οποίοι συχνά φτάνουν τα 7 με 8 μποφόρ.

Η αποτίμηση της σεζόν: «Δεν είναι πολλές οι 16 ημέρες»

Αποτιμώντας τη φετινή καλοκαιρινή περίοδο, ο Νίκος Καντερές επισημαίνει ότι οι 16 ημέρες ισχυρών μελτεμιών δεν συνιστούν ασυνήθιστο ή ακραίο μέγεθος. Στην ιστορία των μετεωρολογικών παρατηρήσεων έχουν καταγραφεί καλοκαίρια με σαφώς πιο παρατεταμένη και αδιάκοπη επικράτηση ισχυρών βοριάδων, οι οποίοι διαρκούσαν σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου.

Η υποκειμενική αίσθηση ότι το φετινό καλοκαίρι είχε περισσότερο άνεμο σχετίζεται εν μέρει με τις εναλλαγές μεταξύ κυμάτων ζέστης και περιόδων έντασης των ανέμων. Όταν τα μελτέμια εξασθενούν, η θερμοκρασία στην ηπειρωτική χώρα εκτοξεύεται σε πολύ υψηλά επίπεδα, ενώ η επανεμφάνισή τους φέρνει μεν πτώση του υδραργύρου, αλλά συνοδεύεται από αναταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές και δυσκολίες στις παράκτιες δραστηριότητες.

Ο διπλός ρόλος των ανέμων: Δροσιά και κίνδυνος πυρκαγιών

Πέρα από τη φυσική τους λειτουργία ως «κλιματιστικό» του Αιγαίου, τα μελτέμια διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην πολιτική προστασία. Από τη μία πλευρά, συγκρατούν τις μέγιστες θερμοκρασίες στις Κυκλάδες, την Κρήτη και τα ανατολικά παράλια, αποτρέποντας ακραία φαινόμενα καύσωνα. Από την άλλη πλευρά, σε συνδυασμό με την παρατεταμένη ανομβρία και τη χαμηλή υγρασία, εκτοξεύουν τον δείκτη επικινδυνότητας για την εκδήλωση και τη ραγδαία εξάπλωση δασικών πυρκαγιών.

Η κατανόηση της εποχικής αυτής δυναμικής παραμένει απαραίτητο εργαλείο τόσο για τον σχεδιασμό των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών όσο και για την ασφάλεια των πολιτών κατά τους θερινούς μήνες.