Ιταλία: Έσοδα 10,7 δισ. ευρώ από τράπεζες και ασφαλιστικές σχεδιάζει η κυβέρνηση Μελόνι έως το 2029

Σε μια νέα προσπάθεια άντλησης πόρων από τον χρηματοπιστωτικό τομέα προχωρά η ιταλική κυβέρνηση, με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να στοχεύει στη συγκέντρωση 10,7 δισεκατομμυρίων ευρώ από τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες κατά την περίοδο 2027-2029. Το φιλόδοξο σχέδιο περιλαμβάνεται στον νέο τριετή δημοσιονομικό σχεδιασμό της χώρας, ο οποίος απεστάλη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δόθηκε στη δημοσιότητα από το ιταλικό υπουργείο Οικονομικών.

Ο σχεδιασμός των εσόδων και ο ρόλος του τραπεζικού κλάδου

Σύμφωνα με τα στοιχεία του προσχεδίου, η συνεισφορά του χρηματοπιστωτικού κλάδου για το 2027 υπολογίζεται στο 0,21% του ιταλικού ΑΕΠ, προτού υποχωρήσει σε χαμηλότερα επίπεδα κατά τα επόμενα δύο έτη. Ωστόσο, το κυβερνητικό έγγραφο δεν αποσαφηνίζει τον ακριβή μηχανισμό μέσω του οποίου θα εισπραχθούν τα συγκεκριμένα κεφάλαια, αφήνοντας ανοιχτό το πεδίο για μια νέα φόρμουλα συμφωνίας με τα πιστωτικά ιδρύματα και τους ασφαλιστικούς ομίλους.

Η νέα αυτή πρόβλεψη φαίνεται να ακολουθεί τα χνάρια της προηγούμενης συμφωνίας που επετεύχθη στα τέλη του 2025, η οποία προέβλεπε συνεισφορά περίπου 4,3 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027 και επιπλέον ποσό άνω των 2 δισ. ευρώ για το 2028. Όπως επισημαίνει το Bloomberg, οι νέες κατευθύνσεις υποδηλώνουν την πρόθεση της κυβερνητικής συμμαχίας να παρατείνει και να μετακυλίσει χρονικά το υφιστάμενο πλαίσιο συνεργασίας, διασφαλίζοντας σταθερή ροή εσόδων στα κρατικά ταμεία.

Το ιστορικό των παρεμβάσεων και οι πολιτικές ισορροπίες

Η φορολόγηση του τραπεζικού συστήματος αποτελεί διαχρονικά ένα ευαίσθητο και σύνθετο ζήτημα για τον κυβερνητικό συνασπισμό της Ρώμης. Το καλοκαίρι του 2023, η αρχική απόπειρα επιβολής έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των τραπεζών προκάλεσε έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές και επικρίσεις, οδηγώντας τελικά σε αναδίπλωση και σε έναν συμβιβασμό που περιλάμβανε το προσωρινό πάγωμα φορολογικών πιστώσεων χωρίς ουσιαστική αύξηση των φορολογικών συντελεστών.

Στο εσωτερικό της κυβέρνησης, οι πιέσεις για ακόμη πιο τολμηρές κινήσεις παραμένουν έντονες. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ματέο Σαλβίνι είχε υποστηρίξει πρόσφατα ότι η συνεισφορά θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 5 δισ. ευρώ, κάνοντας λόγο για «εθελοντική και αυθόρμητη» στήριξη από την πλευρά των τραπεζών, παρά τις επιφυλάξεις που εκφράζουν σταθερά οι εκπρόσωποι του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Προεκλογικές δεσμεύσεις και δημοσιονομικοί στόχοι

Το συνολικό δημοσιονομικό πλάνο της Ιταλίας προβλέπει παρεμβάσεις ύψους 23,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες κατευθύνονται σε φορολογικές ελαφρύνσεις και κοινωνικές δαπάνες. Πρόκειται για τον τελευταίο προϋπολογισμό που καταρτίζει η κυβέρνηση Μελόνι πριν από τις γενικές εκλογές του 2027, προσδίδοντας σαφή πολιτικό προσανατολισμό στην προσπάθεια ανακούφισης των νοικοκυριών από το αυξημένο κόστος διαβίωσης.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Οικονομικών Τζανκάρλο Τζορτζέτι διαβεβαιώνει ότι οι προβλέψεις είναι απολύτως ευθυγραμμισμένες με τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το στοίχημα πλέον για τη Ρώμη είναι να υλοποιήσει τον σχεδιασμό των 10,7 δισ. ευρώ διατηρώντας τη λεπτή ισορροπία μεταξύ της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και των κοινωνικών παροχών.