Ιστορική συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας: Επιστροφή 48 ιερών κειμηλίων και παράδοση των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ

Μία ιστορική στιγμή για την πολιτιστική διπλωματία των Βαλκανίων επισφραγίστηκε στη Θεσσαλονίκη, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, και του προέδρου της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ, πραγματοποιήθηκε η τελετή υπογραφής των πρωτοκόλλων για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού. Πρόκειται για την επιστροφή 48 ιερών κειμηλίων στην Ελλάδα έπειτα από περισσότερο από έναν αιώνα, καθώς και την απόδοση των οστών του τσάρου Σαμουήλ στη γειτονική χώρα.

Το μήνυμα Μητσοτάκη για τα Γλυπτά του Παρθενώνα

Κατά την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε με έμφαση ότι τα ιστορικά κειμήλια και τα μνημεία δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου ούτε να διαχωρίζονται από το σύνολό τους. Συσχέτισε ευθέως την εξέλιξη αυτή με τη διαρκή εθνική προσπάθεια για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.

«Η πατρίδα μου δεν πρόκειται να δεχθεί διευθετήσεις που να δηλώνουν αναγνώριση ξένης κυριαρχίας ή να δανειστεί τάχα τους δικούς της θησαυρούς. Αντίθετα, θεωρεί πια ότι ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης, αλλά και της ηθικής», επεσήμανε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός. Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα εκπληρώνει πλήρως το δικό της σκέλος της συμφωνίας παραδίδοντας τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους, τα οποία είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στην Πρέσπα.

Ολοκλήρωση διαπραγματεύσεων μισού αιώνα

Η συγκεκριμένη συμφωνία κλείνει έναν κύκλο διαβουλεύσεων που ξεκίνησε πριν από σχεδόν 50 χρόνια, κατά τη δεκαετία του 1970, ανάμεσα στον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον τότε ηγέτη της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ. Ο πρωθυπουργός σημείωσε πως χρειάστηκε χρόνος και ισχυρή πολιτική βούληση προκειμένου να ξεπεραστούν οι αγκυλώσεις και η λογική των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων του παρελθόντος, αναδεικνύοντας τη δύναμη της «αθόρυβης αλλά παραγωγικής» πολιτιστικής διπλωματίας.

Από την πλευρά του, ο Ρούμεν Ράντεφ εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς την ελληνική πλευρά, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ορόσημο που εδραιώνει τη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών. «Οι κοινές προσπάθειες μας επέτρεψαν να αφήσουμε πίσω τις σκιές του παρελθόντος και να δημιουργήσουμε μία σχέση αμοιβαίου σεβασμού και φιλίας, καθιστώντας τον άξονα Ελλάδας – Βουλγαρίας πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας», ανέφερε ο Βούλγαρος ηγέτης.

Η έκθεση στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

Το σχετικό πρωτόκολλο υπεγράφη επισήμως από την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και τον Βούλγαρο ομόλογό της, Εφτίμ Μιλόσεφ, επισφραγίζοντας το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών. Πριν από την τελετή, οι δύο ηγέτες ξεναγήθηκαν στην ειδική έκθεση των επαναπατρισθέντων κειμηλίων, η οποία θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη έως τις 5 Νοεμβρίου.