Κάστρο Μεθώνης: Υποθαλάσσια «ασπίδα» 485 μέτρων για τη σωτηρία του δυτικού τείχους

Στη θωράκιση του ιστορικού Κάστρου της Μεθώνης απέναντι στην έντονη κυματική δράση και τη διάβρωση προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού. Μέσω ενός πρωτοποριακού έργου παράκτιας προστασίας, προϋπολογισμού 1,7 εκατομμυρίων ευρώ, δρομολογείται η κατασκευή ενός υποθαλάσσιου κυματοθραύστη μήκους 485 μέτρων, ο οποίος θα λειτουργήσει ως αφανής ασπίδα για το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος του εμβληματικού μνημείου της Μεσσηνίας.

Ένας αόρατος ύφαλος-κυματοθραύστης με σεβασμό στο περιβάλλον

Η ακτομηχανική μελέτη προβλέπει τη δημιουργία ενός συνεχούς τεχνητού υφάλου, ο οποίος θα τοποθετηθεί σε κατάλληλο βάθος και απόσταση από την ακτογραμμή, εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Με τον τρόπο αυτό, η ενέργεια των κυμάτων θα εκτονώνεται προτού φτάσει στα οχυρωματικά έργα, διατηρώντας παράλληλα ανέπαφο τον αυθεντικό επιθαλάσσιο χαρακτήρα και την αισθητική του τοπίου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις περιβαλλοντικές παραμέτρους, καθώς η περιοχή εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Ο σχεδιασμός διασφαλίζει την αποφυγή παρεμβάσεων στα ευαίσθητα υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, ενώ αποκλείονται εκσκαφές στην άμεση περίμετρο των τειχών προς αποφυγή περαιτέρω αποσταθεροποίησης της ιστορικής λιθοδομής. Συνολικά, η προστατευόμενη παράκτια ζώνη εκτείνεται σε μήκος 450 μέτρων κατά μήκος της χερσονήσου του Αγίου Νικολάου.

Η μάχη με τον χρόνο, τα κύματα και τις ιστορικές πληγές

Το δυτικό τείχος του Κάστρου, έργο του 13ου αιώνα με σημαντικές ενετικές επισκευές από τον 15ο αιώνα, αποτελεί κορυφαίο δείγμα μεσαιωνικής οχυρωματικής τέχνης. Η άμεση γειτνίασή του με τη θάλασσα, ωστόσο, έχει προκαλέσει εκτεταμένη αποσάθρωση λίθων, αποδιοργάνωση του εσωτερικού πυρήνα της τοιχοποιίας και επικίνδυνες ρηγματώσεις.

Στο τείχος καταγράφονται πέντε μεγάλοι κρατήρες και καταρρεύσεις, απόρροια τόσο των σφοδρών βομβαρδισμών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο όσο και της διαχρονικής επίδρασης των έντονων καιρικών φαινομένων. Οι νέες αποκολλήσεις που παρατηρήθηκαν στις αρχές του 2021 κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη για άμεση παρέμβαση.

Ολιστικό σχέδιο αποκατάστασης για το εμβληματικό μνημείο

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε τη σημασία του έργου, επισημαίνοντας ότι η έγκριση των μελετών αποτελεί καθοριστικό βήμα για τη μακροχρόνια διάσωση του κάστρου. Όπως δήλωσε, η προτεινόμενη λύση ανακόπτει τις αιτίες φθοράς χωρίς να αλλοιώνει τη φυσιογνωμία του μοναδικού αυτού οχυρωματικού συνόλου, το οποίο συνδέεται με τη βυζαντινή, φραγκική, ενετική και οθωμανική ιστορία.

Οι εν λόγω μελέτες ωρίμασαν στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Πύλου–Νέστορος. Το συνολικό σχέδιο περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις στο ανατολικό τείχος, την Ακρόπολη και το επιθαλάσσιο οχυρό Μπούρτζι, με στόχο την ασφαλή και ολοκληρωμένη λειτουργία του Κάστρου Μεθώνης ως κορυφαίου αρχαιολογικού προορισμού.