Η Νάξος στο επίκεντρο της διεθνούς έρευνας για την κλιματική κρίση και τη νησιωτικότητα

Σε διεθνές επίκεντρο επιστημονικού διαλόγου για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα νησιωτικά οικοσυστήματα αναδείχθηκε η Νάξος, μέσα από τη φιλοξενία του 5ου Διεθνούς Εργαστηρίου IAG DENUCHANGE (5th International IAG DENUCHANGE Workshop). Η διοργάνωση υλοποιήθηκε στο Laguna Coast Resort, αποτέλεσμα στρατηγικής συνεργασίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) με το Laguna Coast Foundation, τη Διεθνή Ένωση Γεωμορφολόγων (IAG) και εξειδικευμένες διεθνείς επιστημονικές ομάδες εργασίας.

Παράκτια διάβρωση και γεωμορφολογία στο μικροσκόπιο κορυφαίων ερευνητών

Το συνέδριο συγκέντρωσε διακεκριμένους επιστήμονες και ερευνητές από 15 χώρες —μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Νορβηγία, το Ισραήλ, η Ιαπωνία, η Ιρλανδία, η Πολωνία και η Ρουμανία. Στο επίκεντρο των εργασιών τέθηκαν οι κρισιμότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της εποχής μας: η παράκτια διάβρωση, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων και η γεωμορφολογική εξέλιξη των ευάλωτων νησιωτικών ακτών.

Το επιστημονικό πρόγραμμα περιελάμβανε τέσσερις θεματικές συνεδρίες, 16 προφορικές εισηγήσεις και 11 αναρτημένες εργασίες, εστιάζοντας στην υδρολογία, τη δυναμική των ιζημάτων και τη διαχείριση φυσικών κινδύνων. Καθοριστική ήταν η συμβολή της ερευνητικής ομάδας του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, με επικεφαλής τις καθηγήτριες Νίκη Ευελπίδου και Ασημίνα Αντωνάρακου, καθώς και τους διδάκτορες Άννα Καρκάνη και Γιάννη Σαΐτη.

Παράλληλα, μέσα από επιτόπιες έρευνες πεδίου και την αξιοποίηση του Εργαστηρίου Εικονικών Ταξιδιών (Virtual Field Trip Laboratory), οι συμμετέχοντες μελέτησαν τη φυσική δυναμική της παράκτιας ζώνης της Νάξου με τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών αιχμής και εικονικής πραγματικότητας.

Από τη βιωσιμότητα στην αναγεννητική ανάπτυξη: Το «Laguna Pilot Model»

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση της πανεπιστημιακής θεωρίας με την πρακτική εφαρμογή. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκε το «Laguna Pilot Model» από τον ιδρυτή του Laguna Coast Foundation, Αντώνη Πιτταρά. Η πρωτοβουλία εισάγει μια ουσιαστική αλλαγή παραδείγματος, προτείνοντας τη μετάβαση από το συμβατικό μοντέλο του βιώσιμου τουρισμού στην «αναγεννητική νησιωτική ανάπτυξη» (regenerative development).

Στόχος είναι η περιοχή της Laguna να λειτουργήσει ως ένα ανοιχτό «ζωντανό εργαστήριο» (living laboratory), όπου η τουριστική δραστηριότητα συνυπάρχει αρμονικά με την περιβαλλοντική αποκατάσταση και την καινοτομία. Μεταξύ των παρεμβάσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί είναι η υπογειοποίηση δικτύων ηλεκτροδότησης σε συνεργασία με τον ΔΕΔΔΗΕ για την προστασία του φυσικού τοπίου και της ορνιθοπανίδας, καθώς και ένα ολοκληρωμένο περιβαλλοντικό πλάνο καταγραφής και προστασίας της τοπικής βιοποικιλότητας.

«Η φύση δεν μπορεί να είναι το τίμημα της ανάπτυξης, αλλά μέρος της αξίας που η ίδια δημιουργεί», τόνισε ο κ. Πιτταράς, επισημαίνοντας ότι η επιστημονική τεκμηρίωση αποτελεί το κλειδί ώστε τα συμπεράσματα από τη Νάξο να αποτελέσουν έναν εφαρμόσιμο οδηγό ανθεκτικότητας για ολόκληρη τη νησιωτική Μεσόγειο.