Ευρωκοινοβούλιο: Αίτημα για νέο νομοθετικό πλαίσιο για την ψυχική και σωματική υγεία των εργαζομένων

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι εργασιακές συνθήκες μεταβάλλονται ραγδαία λόγω της ψηφιοποίησης και των νέων μορφών απασχόλησης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντείνει την πίεσή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη θέσπιση ενός ολοκληρωμένου και δεσμευτικού νομικού πλαισίου. Στόχος των ευρωβουλευτών είναι η ουσιαστική προστασία της σωματικής, αλλά πρωτίστως της ψυχικής υγείας των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι εξελίσσονται σε μείζονα υγειονομική και κοινωνική κρίση.

Η ανησυχητική πραγματικότητα των ψυχοκοινωνικών κινδύνων

Τα στατιστικά δεδομένα αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, περισσότεροι από 840.000 άνθρωποι χάνουν ετησίως τη ζωή τους εξαιτίας προβλημάτων υγείας που συνδέονται άμεσα με ψυχοκοινωνικούς παράγοντες στον χώρο εργασίας. Το χρόνιο εργασιακό άγχος, η επαγγελματική εξουθένωση (burnout), η κατάθλιψη, η ανασφάλεια και η ηθική παρενόχληση δεν υποβαθμίζουν απλώς την ποιότητα ζωής, αλλά επιφέρουν σοβαρές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό και ανοσοποιητικό σύστημα, οδηγώντας ενίοτε σε μοιραία αποτελέσματα.

Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ότι οι υφιστάμενες ευρωπαϊκές οδηγίες επικεντρώνονται παραδοσιακά στην κλασική σωματική ασφάλεια (π.χ. ατυχήματα σε βιομηχανικούς χώρους), αφήνοντας ωστόσο σημαντικά νομοθετικά κενά όσον αφορά την αναγνώριση και πρόληψη των αόρατων ψυχικών κινδύνων.

Ψηφιακή εποχή, τηλεργασία και το δικαίωμα στην αποσύνδεση

Η εξάπλωση της τηλεργασίας και η συνεχής χρήση ψηφιακών εργαλείων έχουν δημιουργήσει ένα καθεστώς διαρκούς διαθεσιμότητας των εργαζομένων. Τα όρια μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής έχουν καταστεί δυσδιάκριτα, με αποτέλεσμα την όξυνση της κόπωσης και της ψυχικής πίεσης.

Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωκοινοβούλιο ζητά ρητά τη θέσπιση ενιαίων ευρωπαϊκών κανόνων που θα κατοχυρώνουν το «δικαίωμα στην αποσύνδεση». Πρόκειται για το δικαίωμα των εργαζομένων να μην απαντούν σε επαγγελματικά μηνύματα, κλήσεις ή ηλεκτρονικά ταχυδρομεία εκτός του καθορισμένου ωραρίου εργασίας και κατά τη διάρκεια των αδειών τους, χωρίς να υφίστανται αρνητικές συνέπειες ή διακρίσεις στην καριέρα τους.

Πίεση προς την Κομισιόν για δεσμευτική οδηγία

Οι εκπρόσωποι των πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καλούν την Κομισιόν να υποβάλει άμεσα πρόταση για μια νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους στην εργασία. Η πρόταση αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει:

Την υποχρέωση των εργοδοτών να εκπονούν συστηματικές εκτιμήσεις ψυχοκοινωνικού κινδύνου, την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου από τις επιθεωρήσεις εργασίας και την παροχή επαρκούς ψυχολογικής υποστήριξης εντός των επιχειρήσεων. Παράλληλα, τονίζεται ότι η επένδυση στην πρόληψη της ψυχικής υγείας δεν αποτελεί απλώς ηθική υποχρέωση, αλλά και οικονομική αναγκαιότητα, καθώς μειώνει το κόστος των αναρρωτικών αδειών και ενισχύει τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.