Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Έτσι θα είναι η νέα του μορφή – Το εμβληματικό σχέδιο επέκτασης

Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται ένα από τα πιο φιλόδοξα και σημαντικά πολιτιστικά έργα των τελευταίων δεκαετιών για την Ελλάδα. Η θετική γνωμοδότηση που εξέδωσαν το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) επί των οριστικών μελετών ανοίγει οριστικά τον δρόμο για τη ριζική αναβάθμιση και επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, επανακαθορίζοντας τη σχέση του με την πρωτεύουσα.

Αρμονική συνύπαρξη νεοκλασικής κληρονομιάς και σύγχρονης αρχιτεκτονικής

Την αρχιτεκτονική υπογραφή του εγχειρήματος φέρουν τα διεθνούς φήμης γραφεία του Βρετανού αρχιτέκτονα Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ και του Έλληνα μελετητή Αλέξανδρου Τομπάζη. Βασικός πυρήνας της πρότασης είναι η απόλυτη διατήρηση και ο σεβασμός του ιστορικού και νεοκλασικού χαρακτήρα του υφιστάμενου κτηρίου, η πρόσοψη του οποίου θα διατηρήσει τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στον αστικό ιστό.

Το σχέδιο προβλέπει εκτεταμένες παρεμβάσεις τόσο στο υφιστάμενο κτιριακό συγκρότημα όσο και στο σύνολο του οικοδομικού τετραγώνου, εντάσσοντας οργανικά και το μοναδικό στο είδος του Επιγραφικό Μουσείο. Παράλληλα, διαμορφώνεται ένας εκτεταμένος, καταπράσινος δημόσιος κήπος στο επίπεδο του δρόμου. Ο χώρος αυτός δεν θα λειτουργεί μόνο ως προθάλαμος του μουσείου, αλλά ως ένα νέο πάρκο αναψυχής, πολιτισμού και κοινωνικής συνάντησης στο κέντρο της Αθήνας, απόλυτα προσβάσιμο για τους πολίτες.

Μουσειολογική αφήγηση σε τέσσερα επίπεδα και φυσικό φως

Η παρέμβαση επαναπροσδιορίζει ριζικά και τη μουσειολογική εμπειρία. Η εξέλιξη του ελληνικού πολιτισμού, από τη Νεολιθική Εποχή έως και την Ύστερη Αρχαιότητα, θα αναπτυχθεί οργανωμένα σε τέσσερα συνολικά επίπεδα: δύο στο ιστορικό κτήριο και δύο στη νέα, υπόγεια και ημιυπόγεια επέκταση. Ένας κεντρικός άξονας κίνησης θα εξασφαλίζει άνετο προσανατολισμό, αναδεικνύοντας τη διαχρονική διαδρομή της αρχαίας ελληνικής τέχνης, με έμφαση στη γλυπτική.

Στη νέα πτέρυγα θα συνδυάζονται αίθουσες ανοιχτής διάταξης με ευέλικτες οπτικές φυγές και μικρότεροι, ατμοσφαιρικοί χώροι για εστιασμένη θέαση των αρχαιοτήτων. Εμβληματικό στοιχείο αποτελεί το κεντρικό αίθριο με υδάτινο στοιχείο στο χαμηλότερο επίπεδο, το οποίο θα διοχετεύει άπλετο φυσικό φως στο εσωτερικό, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη αισθητική εμπειρία για τον επισκέπτη. Επιπλέον, το συγκρότημα θα εξοπλιστεί με νέο κεντρικό φουαγιέ, σύγχρονα εκδοτήρια, πωλητήρια και χώρους εστίασης.

Η δωρεά των 40 εκατομμυρίων και τα επόμενα βήματα

Η ταχεία πρόοδος των μελετών κατέστη δυνατή χάρη στη σύμβαση δωρεάς ύψους 40 εκατομμυρίων ευρώ από τον Σπύρο και την Ντόροθυ Λάτση, εις μνήμην του Ιωάννη και της Εριέττας Λάτση, η οποία κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων τον Απρίλιο του 2024. Ήδη έχει εγκριθεί το ειδικό πολεοδομικό σχέδιο, ενώ σε τελικό στάδιο βρίσκεται και η στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Όπως επεσήμανε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου αποτελεί στρατηγική επένδυση για την επιστημονική έρευνα, την εξωστρέφεια και την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. Το νέο μουσείο καλείται να ανταποκριθεί στα υψηλότερα διεθνή πρότυπα προστασίας και ανάδειξης θησαυρών παγκόσμιας εμβέλειας, προσφέροντας παράλληλα αναβαθμισμένες υπηρεσίες στο κοινό.