Δημοσιονομική κρίση: Μετά τη Γαλλία οι ΗΠΑ; Οι ομοιότητες, οι διαφορές και οι κίνδυνοι μετάδοσης

Η κλιμάκωση της δημοσιονομικής και πολιτικής κρίσης στη Γαλλία έχει σημάνει συναγερμό στις διεθνείς αγορές. Η δεύτερη ισχυρότερη οικονομία της Ευρωζώνης βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε ένα δυσθεώρητο δημόσιο χρέος, την εκτίναξη των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο που αδυνατεί να συμφωνήσει σε επώδυνα μέτρα λιτότητας ή αυξήσεις φόρων. Αυτό το εκρηκτικό σκηνικό δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια ανάλογη δημοσιονομική δοκιμασία, δεδομένου ότι αρκετά συμπτώματα εμφανίζονται κοινά.

Τα κοινά συμπτώματα: Υψηλό χρέος και εκτίναξη του κόστους εξυπηρέτησης

Σε πρώτη ανάγνωση, τα αριθμητικά δεδομένα της Ουάσιγκτον παρουσιάζουν ανησυχητικές αναλογίες με εκείνα του Παρισιού. Το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ έχει αγγίξει τα 32 τρισεκατομμύρια δολάρια, μέγεθος που ισοδυναμεί με το ετήσιο αμερικανικό ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα ξεπερνά το 6% του ΑΕΠ, διαμορφούμενο κοντά στα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Παράλληλα, η ραγδαία άνοδος των επιτοκίων έχει οδηγήσει το κόστος εξυπηρέτησης του αμερικανικού χρέους πάνω από το ψυχολογικό όριο του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων ετησίως. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ένα στα επτά δολάρια των φορολογικών εσόδων –δηλαδή το 14% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού– κατευθύνεται αποκλειστικά στην πληρωμή τόκων. Όπως και στην Ευρώπη, η πολιτική βούληση για δραστική μείωση των δαπανών ή γενναίες φορολογικές μεταρρυθμίσεις παραμένει περιορισμένη.

Το ασύγκριτο πλεονέκτημα του δολαρίου και των κρατικών ομολόγων

Παρά τις επιφανειακές ομοιότητες, οι οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο κίνδυνος μετάδοσης μιας γαλλικού τύπου κρίσης στις ΗΠΑ είναι ελάχιστος. Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, η θεμελιώδης διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εκδίδουν το κατεξοχήν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Το αμερικανικό δολάριο κυριαρχεί στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές και στην τιμολόγηση κρίσιμων πρώτων υλών, όπως το πετρέλαιο και ο χρυσός.

Αυτή η δομική ισχύς διατηρεί σταθερά υψηλή τη ζήτηση για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, τα οποία εξακολουθούν να λειτουργούν ως το ασφαλέστερο επενδυτικό καταφύγιο παγκοσμίως. Σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας, τα διεθνή κεφάλαια στρέφονται παραδοσιακά προς τους αμερικανικούς τίτλους, συγκρατώντας τις αποδόσεις σε επίπεδα σαφώς πιο διαχειρίσιμα σε σχέση με άλλες δυτικές οικονομίες.

«Είναι η οικονομία»: Η τεχνολογική ανάπτυξη ως ανάχωμα στους κλυδωνισμούς

Πέρα από το νομισματικό πλεονέκτημα, η διαφοροποίηση των ΗΠΑ βασίζεται στην ίδια την κλίμακα και τη δυναμική της οικονομίας τους, επιβεβαιώνοντας την ιστορική ρήση του Τζέιμς Κάρβιλ: «Είναι η οικονομία, ηλίθιε». Ενώ το εκτεταμένο κοινωνικό κράτος της Γαλλίας επιβαρύνει δυσανάλογα τις δημόσιες δαπάνες, η αμερικανική αγορά διατηρεί αξιοσημείωτη ευελιξία και υψηλούς ρυθμούς επέκτασης.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτό διαδραματίζει η επενδυτική έκρηξη γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη (AI), η οποία τροφοδοτεί νέους κύκλους κεφαλαιακών ροών και παραγωγικότητας. Όπως επισημαίνει ο Μαρκ Ζάντι, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, η βιωσιμότητα του χρέους κρίνεται από τη σχέση επιτοκίων και οικονομικής ανάπτυξης. Ενώ χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο κινούνται σε οριακές ισορροπίες, η ισχυρή ανάπτυξη στις ΗΠΑ παρέχει τη δημοσιονομική ευχέρεια για την απορρόφηση των κραδασμών, καθιστώντας το χρέος ένα διαχειρίσιμο μέγεθος και όχι μια άμεση υπαρξιακή απειλή.