Βρετανία: Πόντισαν 20 τεχνητούς υφάλους στη Βόρεια Θάλασσα για να αναγεννήσουν τα αυτόχθονα στρείδια

Μια πρωτοποριακή περιβαλλοντική παρέμβαση στον βυθό της Βόρειας Θάλασσας επιχειρεί να αναστήσει ένα οικοσύστημα ζωτικής σημασίας, το οποίο γνώρισε δραματική κατάρρευση τα τελευταία εκατό χρόνια. Στις ακτές του Γουίτμπερν, στη βορειοανατολική Αγγλία, επιστήμονες πόντισαν 20 ειδικά σχεδιασμένους κύβους τεχνητού υφάλου, θέτοντας τις βάσεις για τη σταδιακή επιστροφή και αναπαραγωγή των αυτόχθονων στρειδιών.

Η συγκεκριμένη δράση υλοποιείται στο πλαίσιο του πενταετούς προγράμματος Wild Oyster Project: Tyne and Wear, όπου συνεργάζονται η Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου (ZSL) και η περιβαλλοντική οργάνωση Groundwork North East & Cumbria. Οι δομές εγκαταστάθηκαν στον πυθμένα με στόχο να αναστρέψουν τις συνέπειες της υπεραλίευσης και της ρύπανσης, που οδήγησαν σε μείωση των αυτόχθονων στρειδιών στο Ηνωμένο Βασίλειο άνω του 95% από τον 19ο αιώνα.

Οικολογικός σχεδιασμός και καινοτόμα υλικά

Οι κατασκευές που επιλέχθηκαν απέχουν παρασάγγας από τους συμβατικούς τσιμεντένιους όγκους. Πρόκειται για κύβους βάρους έξι τόνων και ύψους 1,5 μέτρου, κατασκευασμένους από Marine Crete, ένα πρωτοποριακό υλικό χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος που αντέχει στη διάβρωση του θαλασσινού νερού. Η ανάγλυφη επιφάνειά τους φέρει ειδικές αυλακώσεις που προσομοιάζουν τα φυσικά θαλάσσια υποστρώματα, βοηθώντας τα οστρακοειδή να προσκολληθούν με επιτυχία.

Επιπλέον, τα μεγάλα ανοίγματα στο εσωτερικό των κύβων δημιουργούν προστατευμένες κοιλότητες για ψάρια, καβούρια και άλλα καρκινοειδή. Οι κατασκευές έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να συγκρατούν τα στρείδια σταθερά στον βυθό, ακόμη και υπό την επίδραση ισχυρών υποθαλάσσιων ρευμάτων και έντονων καταιγίδων.

Μαζική επανεισαγωγή και ενθαρρυντικά αποτελέσματα

Η παρέμβαση δεν περιορίστηκε στους τσιμεντένιους κύβους. Οι 20 κατασκευές φέρουν περίπου 4.000 ενήλικα αυτόχθονα στρείδια, τα οποία καθαρίστηκαν και στερεώθηκαν με ειδική κόλλα από εθελοντές. Παράλληλα, στην ευρύτερη θαλάσσια ζώνη ρίφθηκαν 60.000 νεαρά στρείδια και περίπου 100 τόνοι κελυφών από χτένια. Η μέθοδος αυτή, γνωστή διεθνώς ως «cultch», προσφέρει το απαραίτητο φυσικό υπόστρωμα για τη μελλοντική ανάπτυξη νέων γενεών.

Τα αποτελέσματα των πρώτων ελέγχων μετά την πόντιση χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά από τους ερευνητές. Σε καταδύσεις επιθεώρησης διαπιστώθηκε πως όλοι οι κύβοι παρέμειναν αμετακίνητοι, ενώ το 99% των ενήλικων στρειδιών ήταν ζωντανό και υγιές. Διαπιστώθηκε επίσης επιβίωση νεαρών ατόμων μετά τον πρώτο χειμώνα, καθώς και άμεση αξιοποίηση των κοιλοτήτων από την τοπική πανίδα.

Φυσικά φίλτρα για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Η αποκατάσταση των υφάλων στρειδιών δεν ωφελεί μόνο τη διατήρηση της άγριας ζωής, αλλά επιδρά άμεσα στην ποιότητα των υδάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ZSL, ένα και μόνο αυτόχθονο στρείδι μπορεί να φιλτράρει έως και 200 λίτρα νερού ημερησίως, κατακρατώντας αιωρούμενα σωματίδια και βελτιώνοντας τη διαύγεια του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η επιστημονική ομάδα του προγράμματος συνεχίζει τη συστηματική παρακολούθηση της περιοχής, καταγράφοντας τους ρυθμούς ανάπτυξης του υφάλου και την προσέλκυση νέων θαλάσσιων ειδών, αποδεικνύοντας ότι ο συνδυασμός σύγχρονης μηχανικής και οικολογικής ευαισθητοποίησης μπορεί να δώσει ουσιαστικές λύσεις για την αποκατάσταση των θαλασσών μας.