Ήπαρ: Πώς το φαγητό αργά το βράδυ αυξάνει τον κίνδυνο νόσου – Τι εξηγεί ο επικεφαλής ερευνητής

Η ώρα κατά την οποία καταναλώνουμε τα γεύματά μας φαίνεται να διαδραματίζει εξίσου καθοριστικό ρόλο για την υγεία όσο και η ίδια η ποιότητα της τροφής. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστήμης του Όρεγκον (OHSU) των ΗΠΑ, η συνήθεια να τρώμε αργά το βράδυ ή λίγο πριν από τον ύπνο συνδέεται άμεσα με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης λιπώδους νόσου του ήπατος και κίρρωσης.

Τα ευρήματα της έρευνας σε 200.000 ενήλικες

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology, ανέλυσε διατροφικά δεδομένα από σχεδόν 200.000 άτομα μέσα από τρεις μακροχρόνιες έρευνες. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τα χρονικά μοτίβα πρόσληψης τροφής και τα συσχέτισαν με τη μεταβολική δυσλειτουργία που οδηγεί στη στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD) και στην κίρρωση.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: όσοι κατανάλωναν φαγητό μετά το δείπνο ή αφού είχαν ήδη ξαπλώσει, παρουσίασαν κατά 36% μεγαλύτερη συσχέτιση με λιπώδη νόσο και κατά 28% υψηλότερη συσχέτιση με κίρρωση, σε σχέση με εκείνους που απέφευγαν τα νυχτερινά γεύματα.

Ο κιρκάδιος ρυθμός και η λειτουργία του ήπατος

Μιλώντας για τα ευρήματα, ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης και ηπατολόγος στο OHSU, Δρ Ρόμπερτ Γουιλετσάνσκι, επεσήμανε τη βαθιά σχέση του ήπατος με το βιολογικό μας ρολόι: «Το ήπαρ αποτελεί το κεντρικό μεταβολικό όργανο του σώματος και βρίσκεται σε στενή αλληλεπίδραση με τους κιρκάδιους ρυθμούς. Η χρονική στιγμή της πρόσληψης τροφής μπορεί επομένως να επηρεάσει τον κιρκάδιο ρυθμό του ήπατος. Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη πως για τη μεταβολική υγεία ενδέχεται να έχει σημασία όχι μόνο τι τρώμε, αλλά και πότε τρώμε».

Το ήπαρ ακολουθεί συγκεκριμένο κιρκάδιο ρυθμό και κατά τη διάρκεια της νύχτας προετοιμάζεται για ανάπαυση και κυτταρική αποκατάσταση. Όταν εισέρχονται θερμίδες στο σώμα αργά τη νύχτα, το μεταβολικό σύστημα απορρυθμίζεται, δυσκολεύοντας τη διαχείριση της ενέργειας και ευνοώντας τη συσσώρευση λίπους στα ηπατικά κύτταρα.

Ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου και επόμενα βήματα

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα στοιχεία της μελέτης είναι ότι η στατιστική συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), η συνολική θερμιδική πρόσληψη, ο διαβήτης και τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει ότι το νυχτερινό τσιμπολόγημα ενδέχεται να αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για μακροχρόνια ηπατική βλάβη.

Ο Δρ Ρόμπερτ Γουιλετσάνσκι διευκρίνισε ότι, καθώς η μελέτη ήταν παρατηρητική, απαιτούνται περαιτέρω κλινικές έρευνες για να αποδειχθεί πλήρως η αιτιώδης σχέση. Στο OHSU βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη νέα μελέτη με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας (MRI), η οποία εξετάζει πώς η διακοπή της νυχτερινής σίτισης επηρεάζει άμεσα το ηπατικό λίπος και τον βαθμό ίνωσης. Μέχρι τότε, η αποφυγή της κατανάλωσης φαγητού τουλάχιστον δύο με τρεις ώρες πριν από τον ύπνο αποτελεί μία απλή και αποτελεσματική στρατηγική για την προστασία του οργανισμού.