Wellcome Global Monitor 2025: Σε υψηλά επίπεδα η εμπιστοσύνη στην επιστήμη σε Δυτική και Νότια Ευρώπη – Τα ευρήματα της διεθνούς έρευνας

Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από καταιγιστικές τεχνολογικές εξελίξεις αλλά και έντονη παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών διεθνώς συνεχίζει να περιβάλλει με εμπιστοσύνη την επιστημονική κοινότητα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εκτενούς παγκόσμιας έρευνας Wellcome Global Monitor 2025, το 70% των ανθρώπων παγκοσμίως δηλώνει ότι εμπιστεύεται την επιστήμη και τους επιστήμονες. Η έκθεση, η οποία χαρτογραφεί τις κοινωνικές τάσεις και τις στάσεις απέναντι στην έρευνα και την υγεία μετά τα χρόνια της πανδημίας, αποκαλύπτει σαφείς γεωγραφικές διαφοροποιήσεις, με τη Δυτική και τη Νότια Ευρώπη να καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά θετικής αποδοχής.

Υψηλή αποδοχή σε Δυτική και Νότια Ευρώπη

Στις χώρες της Δυτικής και της Νότιας Ευρώπης, η εμπιστοσύνη προς το επιστημονικό έργο παραμένει ισχυρή και ανθεκτική. Οι πολίτες σε χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελλάδα και η Γαλλία αναγνωρίζουν σε μεγάλο βαθμό ότι η επιστημονική έρευνα προσφέρει ουσιαστικές λύσεις σε κρίσιμες προκλήσεις, όπως οι χρόνιες ασθένειες, η κλιματική αλλαγή και η διαχείριση μελλοντικών υγειονομικών κρίσεων. Παρά τις κοινωνικοοικονομικές πιέσεις και την κόπωση από την περίοδο των περιοριστικών μέτρων, η επιστήμη εξακολουθεί να θεωρείται θεμέλιος λίθος προόδου, με την εμπιστοσύνη στους ερευνητές και τους επαγγελματίες υγείας να ξεπερνά σημαντικά εκείνη προς άλλους θεσμούς, όπως τα πολιτικά κόμματα ή τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Οι περιφέρειες όπου καταγράφεται υποχώρηση

Στον αντίποδα, η έκθεση του Wellcome καταγράφει σημαντικές εστίες αμφισβήτησης και υποχώρησης των δεικτών εμπιστοσύνης σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες. Στην Ανατολική Ευρώπη, καθώς και σε ορισμένες περιοχές της Λατινικής Αμερικής και της υποσαχάριας Αφρικής, τα ποσοστά εμπιστοσύνης εμφανίζονται μειωμένα σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Οι αναλυτές αποδίδουν αυτή την τάση σε έναν συνδυασμό παραγόντων: την εξάπλωση θεωριών συνωμοσίας μέσω των ψηφιακών πλατφορμών, τη γενικευμένη δυσπιστία απέναντι στις κρατικές αρχές και τις ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτικές ιατρικές υπηρεσίες. Όταν τα οφέλη της επιστημονικής προόδου δεν γίνονται άμεσα αισθητά στην καθημερινότητα των ευάλωτων στρωμάτων, η αμφισβήτηση βρίσκει πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθεί.

Το στοίχημα της επικοινωνίας και η επόμενη ημέρα

Τα δεδομένα του Wellcome Global Monitor 2025 υπογραμμίζουν ότι η περίοδος μετά την πανδημία της νόσου COVID-19 απαιτεί μια νέα προσέγγιση στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνείται η επιστημονική γνώση. Παρότι το παγκόσμιο ποσοστό του 70% αποτελεί ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης, τα ερευνητικά ιδρύματα καλούνται να υπερβούν τα παραδοσιακά στεγανά και να ενισχύσουν τη διαφάνεια των διαδικασιών τους. Η ενίσχυση του επιστημονικού γραμματισμού στα σχολεία, η άμεση κατάρριψη ψευδών ειδήσεων και ο συνεχής, ισότιμος διάλογος με τις τοπικές κοινωνίες αναδεικνύονται ως οι βασικοί πυλώνες ώστε η εμπιστοσύνη στην επιστήμη να παραμείνει αδιαπραγμάτευτη αξία για το μέλλον.